فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزن یکی از گیاهانی است که به فراوانی در ایران کشت می‌گردد و مواجهه گله‌های گوسفند با این مزارع هرساله موجب مسمومیت‌ها و تلفات و خسارات عمده می‌گردد. علایم مسمومیت با ارزن بعلت انسداد مجاری صفراوی است و علایم حساست به نور بیشترین نمود را در حیوان دارد. علت اصلی انسداد مجاری صفراوی در این مسمومیت، وجود مقادیر سمی از ساپوژنین‌های استروییدی  در ارزن است. ساپوژنین‌ها در بدن حیوانات به مشتقلت گلوکورونیدیِ اپسیمیلاژنین متابولیزه می‌شوند و در مجاری صفراوی رسوب می‌نمایند و باعث انسداد مجاری صفراوی می‌شوند. در این گزارش، تعداد 170 رأس گوسفند پس از چرا در پس چر یک مزرعه ارزن دچار مسمومیت شدند که تعداد 7 رأس دام تلف شدند. علایم مشاهده شده در حیوانات مبتلا، شامل بی حالی و بی اشتهایی و طیفی از نشانه‌های حساسیت به نور از سرخی و تورم پوست  تا زخم شدید در نواحی متأثره بود. بررسی پارامترهای بیوشیمیایی در حیوانات مبتلا، افزایش گاماگلوتامیل ترانسفراز (GGT) و کاهش پروتیین تام سرم بعلت عدم کفایت کبدی را نشان می‌دهد. علاوه بر این افزایش میزان بیلی روبین تام بعلت عدم دفع مناسب بیلی روبین از مجاری صفراوی نیز مشخص است. گله از مزرعه دور شد و سرم درمانی و تزریق کلسیم و منیزیم و فسفر نیز در حیوانات صورت پذیرفت و پس از یک هفته بهبودی در گله مشاهده گردید.