فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی شکل و فرم شهر بعنوان یکی از گام­های ابتدایی در فرایند شناخت برای طراحی و برنامه­ریزی هرشهر، از اهمیت چندانی برخوردار است. روش تحقیق مطالعه حاضر، روش تحقیق پیمایش بصری، مبتنی بر تجربه «اسپری رگان[1]»(1965) در بررسی شکل و فرم شهر می­باشد. در این روش مواردی همچون دوره تاریخی، شکل، عوامل نوع شکل، فرم بافت و دانه­بندی، عوامل فرم، عناصر شهری، نمادها و نشانه­ها، خط آسمان، هویت، جهت­یابی، الگوی دسترسی­ها مبنای بررسی شکل و فرم شهر قرار می­گیرد. نتایج حاکی از آن است که شهر یزد دارای 4 محدوده اصلی، متمایز به لحاظ شکل و فرم می­باشد. که عوامل متعددی در تمایز آنها دخیل بوده­اند. این چهار محدوده عبارتند از: محدوده A، این محدوده تقریبا تمامی آنچه تحت عنوان بافت تاریخی به صورت رسمی در شهر یزد وجود دارد را شامل می شود. و شامل بافت بجای مانده در شهر یزد از دوره پیش از اسلام، تا قاجاریه می­شود. محدوده B این محدوده که به لحاظ تاریخی بیشتر به دوره پهلوی و دهه های 60 و 70 مربوط می­شود. خود دارای دو زیر مجموعه B1 و B2 است. رشد شهر در دوره پهلوی و تغییرات آن تا به امروز تحت عنوان محدوده B1 و رشد شهر در دهه­های 60 و 70 شمسی تحت عنوان محدوده B2 بررسی شده است. محدوده C، شامل توسعه­های مربوط به پروژه­های مسکن مهر است و محدوده D شامل توسعه­های پراکنده شهری در دهه­های اخیر می­باشد. ویژگی­های شکلی و فرمی این محدوده­ها مطابق موارد روش پیمایش بصری در مقاله بسط یافته­است [1] -spreiregen