الزامات مشاوره پیش از ازدواج در ایران: واکاوی کیفی چارچوب‌های فرهنگی-اجتماعی از نگاه صاحب‌نظران

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی و علوم تربیتی ،پژوهشکده زنان ، دانشگاه الزهرا ، تهران ، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد روان شناسی، دانشگاه آزاد بوئین‌زهرا، قزوین ، ایران

doi
10.22054/qccpc.2026.87213.3492
چکیده

در حال حاضر ، آمار فزاینده‌ی طلاق و نارضایتی‌های زناشویی در جوامع مختلف، به‌ویژه در ایران، نشان‌دهنده‌ی ضرورت توجه جدی به مشاوره پیش از ازدواج به عنوان راهکاری مؤثر برای کاهش آسیب‌های اجتماعی و تقویت بنیان خانواده است. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی الزامات مشاوره پیش از ازدواج در ایران و واکاوی کیفی چارچوب‌های فرهنگی-اجتماعی از نگاه صاحب‌نظران انجام شد. این پژوهش به روش تحلیل مضمون (تماتیک) انجام گرفت. در این مطالعه 15 نفر از صاحب‌نظران و فعالان حوزه مشاور خانواده با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. داده‌های حاصل از مصاحبه‌های جامع و ساختاریافته، بر اساس روش تحلیل مضمون براون و کلارک مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. .یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که الزامات مشاوره پیش از ازدواج در ایران را می‌توان در سه مضمون اصلی دسته‌بندی کرد:1-شفاف‌سازی معیارهای ازدواج : بررسی انتظارات، باورها و ارزش‌های فردی و فرهنگی زوجین برای کاهش سوءتفاهم‌های آینده.2-ارزیابی آمادگی طرفین :سنجش بلوغ عاطفی، مهارت‌های ارتباطی، و توانایی مدیریت تعارض در زندگی مشترک.3-آگاهی‌بخشی به زوجین :ارائه‌ی آموزش‌های ضروری درباره‌ی حقوق زناشویی، مسئولیت‌های خانوادگی و مهارت‌های زندگی.نتایج این مطالعه تأکید می‌کند که مشاوره پیش از ازدواج نه‌تنها یک اقدام پیشگیرانه، بلکه یک ضرورت اجتماعی برای کاهش نرخ طلاق و افزایش رضایت از زندگی مشترک محسوب می شود . این پژوهش پیشنهاد می‌کند که با تدوین برنامه‌های آموزشی مدون، فرهنگ‌سازی گسترده و حمایت نهادهای سیاست‌گذار می‌توان گام مؤثری در نهادینه‌کردن مشاوره پیش از ازدواج در ایران برداشت .