تجدیدنظرطلبی ایران و چین در نظام بین‎الملل؛ چالش‎ها و دستاوردهای قرارداد 25 ساله

نویسندگان

1 استادمدعودانشگاه تهران، دکترای روابط بین الملل،دانشگاه خوارزمی، تهران،ایران.

doi
10.22126/ipes.2025.9867.1619
چکیده

قرارداد 25 ساله میان ایران و چین، از مهم‎ترین توافق‌های ایران پس از انقلاب اسلامی بوده است که در دوران گذار به یک نظم سیاسی بین‌المللی رقم خورده است. در این میان رقابت شدید امریکا و چین، پیدا کردن نقش جدید و اثرگذار برای کشورهای مختلف ازجمله ایران بسیار مهم است. پژوهش حاضر با محوریت قرار دادن آثار و نتایج قرارداد 25 ساله میان دو کشور، به‌دنبال پاسخ به این پرسش است که نتایج ناشی از قرارداد 25 ساله ایران و چین برای دو کشور کدام است؟ فرضیه مقاله این است: مشارکت راهبردی دو کشور در خاورمیانه، تبدیل شدن ایران به محور ثبات در منطقه و کسب منافع اقتصادی ازجمله دستاورد دولت ایران و خرید نفت ارزان از سوی چین، فروش کالای گران به ایران و قرار دادن ایران درمقابل امریکا برای دور نگه داشتن از توجه امریکا به آسیای شرقی است. نتایج پژوهش نیز نشان داده است که بر مبنای تجدیدنظرطلبی در نظام بین‎الملل، دو کشور ایران و چین به یکدیگر پیوند می‎خورند، چین بازیگری با رویه تجدیدنظرطلبی نامحدود به‌دنبال به دست گرفتن هژمونی در سطح جهانی و ایران نیز بازیگری تجدیدنظرطلب محدود برای ارتقای جایگاه خود در نظام بین‎الملل و البته حفظ جایگاه خود در منطقه غرب آسیا است. در نوشتار پیش رو از روش تحلیل تأثیر روند و چارچوب نظری دولت تجدیدنظرطلب استفاده شده است.