فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در عصر اقتصاد دانش‌بنیان، مهم‌ترین عامل تولید، دانش و فناوری است. به‌دلیل نقش مهم آن در وضعیت اقتصادی، از یک‌سو و کوتاه شدن عمر فناوری و عدم امکان ابداع همه فناوری‌های مورد نیاز برای تمام کشورهای جهان، از دیگرسو، واردات فناوری تبدیل به جزء اجتناب‌ناپذیر توسعه شده است. درنتیجه، وابستگی در دانش و فناوری به یکی از اصلی‌ترین کانون‌های وابستگی، تبدیل شده است؛ بنابراین بررسی این موضوع که چه رابطه‌ای بین انتقال فناوری و وابستگی وجود دارد، به‌عنوان مسئله‌ای مهم در سرنوشت توسعه به بررسی نیاز دارد. به‌دلیل کوتاه شدن عمر فناوری، واردات فناوری، کپی‌برداری و حتی مهندسی معکوس نیز به‌تنهایی نمی‌تواند نیاز به فناوری‌های جدید را برآورده کند. انتقال فناوری از کشورهای پیشرفته در کنار مزایای زیادی که برای کشورهای در حال توسعه دارد، مسائل و معضلات در حال تحولی نیز برای این کشورها در پی دارد. نوشتار پیش رو با روش توصیفی - تحلیلی است. برای توصیف از اطلاعات اسنادی مندرج در بانک‌های اطلاعاتی داخلی و خارجی و برای تحلیل از دستگاه نظری نهادگرایی به‌منظور توضیح نقش قوانین و بنگاه‌ها در بومی‌سازی فناوری وارداتی و ممانعت از بروز وابستگی استفاده شده است. برای تحقق توسعه، لازم است تمهیدات نهادی لازم راجع به انتقال فناوری فراهم شود و اصلاحات نهادی و در صدر آن‌ها سیاست‌گذاری درزمینه دستیابی به فناوری مقدم بر انتقال فناوری صورت پذیرد. تا زمانی که این تأملات اندیشه‌ای و تمهیدات نهادی رخ ندهد، با عنوان انتقال فناوری با تعمیق وابستگی و افزایش شکنندگی‌های نظام ملی روبه‌رو خواهیم بود.