ارزیابی کاربرد نانو کود پتاسیم، اسید فولویک و کیتوزان بر صفات کمی کنجد (Sesamum indicum L.) در رژیم‌های مختلف آبیاری

نویسندگان

1 استادیار، گروه کشاورزی، مرکز تحقیقات محصولات زراعی و باغی استراتژیک، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.

2 استادیار، گروه کشاورزی، مرکز تحقیقات محصولات زراعی و باغی استراتژیک، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دامغان، دامغان، ایران

4 استادیار بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان (شاهرود)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

5 استادیار، گروه کشاورزی، مرکز تحقیقات محصولات زراعی و باغی استراتژیک، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران

doi
10.22034/saps.2022.52267.2894
چکیده

اهداف: پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثر نانو کود پتاسیم، فولویک اسید و کیتوزان بر صفات کمی کنجد (رقم اولتان) تحت رژیم‌های مختلف آبیاری اجرا شد.مواد و روش‌ها: آزمایش مزرعه‌ای در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان به-صورت اسپلیت پلات فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی در سال 1399 با سه تکرار اجرا شد. در این پژوهش رژیم‌های آبیاری (آبیاری کامل: بدون تنش، قطع آبیاری در ابتدای تشکیل بذر در داخل کپسول: تنش متوسط و آغاز شکل‌گیری ساختار گل: تنش شدید) به‌عنوان عامل اصلی و غلظت‌های نانو کود پتاسیم (صفر، 5/1 و 5/2 در هزار) و محلول‌پاشی ترکیب کیتوزان (پنج گرم در هکتار) و فولویک اسید (دو کیلوگرم در هکتار) در چهار سطح به‌عنوان عوامل فرعی مورد آزمایش قرار گرفت.یافته‌ها: کاربرد نانو کود پتاسیم به‌همراه فولویک اسید و کیتوزان افزایش محتوای رنگیزه‌های فتوسنتزی، عملکرد دانه و محتوای روغن و پروتئین دانه را نشان داد که تحت تنش شدید خشکی قابل ملاحظه بود. کاربرد 5/1 در هزار نانو کود پتاسیم با کیتوزان تحت شرایط بدون تنش، بالاترین میانگین تعداد کپسول در بوته، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد روغن و عملکرد پروتئین را در پی داشت. بیشترین محتوای روغن و پروتئین دانه (به‌ترتیب 79/48 و 12/25 درصد) در استفاده از ترکیب کیتوزان و فولویک اسید در شرایط بدون تنش به‌دست آمد. بیشترین عملکرد دانه (2/2249 کیلوگرم در هکتار) در کاربرد کیتوزان به همراه 5/1 در هزار نانو کود پتاسیم تحت شرایط بدون تنش مشاهده شد.