بررسی ژنوتیپ‌های امیدبخش سیب‌زمینی از نظر مقاومت به تنش خشکی در اردبیل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل

doi
10.22034/saps.2022.52705.2901
چکیده

اهداف: خشکی یکی از مهم‌ترین تنش‌های محیطی در بوم نظام‌های زراعی است. مطالعه به منظور گزینش ژنوتیپ‌های متحمل سیب‌زمینی به تنش خشکی انجام گردید.مواد و روش‌ها: این آزمایش در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی به روش بلوک‌های خرد شده نواری در سه تکرار طی دو سال زراعی در اردبیل اجرا شد. دو سطح آبیاری بدون تنش و تنش به ‌عنوان فاکتور عمودی و 20 ژنوتیپ سیب‌زمینی به‌عنوان فاکتور افقی مقایسه گردید.یافته‌ها: نتایج نشان داد کلیه صفات اندازه‌گیری شده تحت اثر تیمار‌های تنش و ژنوتیپ‌ها قرار گرفت. تحت تیمار تنش ژنوتیپ‌ 905675 بیش‌ترین عملکرد غده و وزن غده در بوته را به خود اختصاص داد. کم‌ترین مقدار عملکرد غده و وزن غده در بوته از رقم مارفونا به‌دست آمد. به‌علاوه با اعمال تنش، فعالیت آنتی‌اکسیدان‌های آنزیمی و غیر آنزیمی افزایش نشان دادند. بیش‌ترین میزان قند احیاکننده با 122 درصد، ویتامین ث با 63 درصد، پرولین با 106 درصد و فعالیت آنزیم کاتالاز با 249 درصد افزایش نسبت به شرایط بدون تنش در ژنوتیپ 905675 مشاهده شد. بیش‌ترین فعالیت آنزیم سوپراکسیددیسموتاز و پلی‌فنل‌اکسیداز به ترتیب با 214 و 42 درصد افزایش متعلق به ژنوتیپ 901375 بود. نتیجه‌گیری: در کل با در نظر گرفتن میزان تغییرات عملکرد غده، وزن غده در بوته و افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدان‌های آنزیمی و غیر آنزیمی، ژنوتیپ‌های 905675، 901575 و 901375 به‌ترتیب به‌عنوان ژنوتیپ‌های متحمل و دارای پتانسیل عملکرد بالا در هر دو شرایط تنش و عدم تنش انتخاب شدند و ارقام میلوا، جلی و مارفونا به‌عنوان ارقام حساس قابل معرفی هستند.