ارزیابی اثر منابع مختلف کودی بر عملکرد و کیفیت علوفه و روغن کاملینا (Camelina sativa L.) در شرایط تنش کم‌آبی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استاد دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 دانش آموخته دکتری، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ایران

4 دانشجوی دکتری زراعت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

5 استادیار دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
10.22034/saps.2022.50509.2831
چکیده

مقدمه و اهداف: مدیریت کود و آبیاری از عوامل مهم در کشت کاملینا در شرایط تنش کم‌آبی می‌باشند. هدف از این آزمایش دستیابی به بهترین ترکیب کودی برای افزایش عملکرد، کیفیت علوفه و اسیدهای چرب دانه کاملینا در سطوح مختلف آبیاری در راستای کشاورزی پایدار است.مواد و روش‌ها: این آزمایش در دو سال زراعی بـه صـورت اسـپلیت پـلات در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. تیمارهای دیم، یکبار آبیاری و دوبار آبیاری به عنوان کرت‌های اصلی و تیمارهای کودهای شیمیایی، کودهای آلی-زیستی و شاهد (بدون کود) کرت‌های فرعی بودند. در این آزمایش خصوصیات کمی و کیفی علوفه، دانه کاملینا و میزان اسیدهای چرب دانه اندازه‌گیری شدند. یافته‌ها: کاربرد کودهای آلی- زیستی و شیمیایی موجب افزایش معنادار قابلیت هضم، چربی خام و خاکستر علوفه گردید. بیشترین عملکرد خشک علوفه (4/2122 و 5/2018 کیلوگرم در هکتار) به ترتیب از تیمارهای کود شیمیایی و کود آلی-زیستی و بالاترین میزان عملکرد دانه از تیمار دوبار آبیاری تکمیلی و استفاده از کود شیمیایی به‌دست آمد. استفاده از کود آلی-زیستی، موجب افزایش 49/25 درصدی عملکرد کاملینا در شرایط دیم گردید. کود آلی-زیستی در تمام سطوح آبیاری بیش‌ترین تأثیر بر پالمیتیک اسید، اسیداستئاریک، ایکوزادیانوئیک اسید نسبت به کاربرد کود شیمیایی داشت.نتیجه‌گیری: اگرچه کاربرد کودهای شیمیایی در شرایط دوبار آبیاری، بیشترین تأثیر را بر صفات کاملینا داشت ولی استفاده از کودهای آلی-زیستی تحت شرایط دیم و یا کم‌آبیاری را می‌توان به‌دلیل افزایش قابل ملاحظه عملکرد دانه، کیفیت علوفه و ترکیب مناسب اسیدهای چرب روغن کاملینا در منطقه مورد آزمایش توصیه کرد.