فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استرس بخش غیرقابل‌اجتنابی از زندگی انسان است و نحوه صحیح مقابله با آن، می‌تواند به سلامت جسمی و روانی فرد منجر شود. دعای هفتم صحیفه سجادیه، یکی از منابع ارزشمندی است که راهکارهایی دقیق برای تسکین زخم‌های ناشی از حوادث سخت در آن ترسیم شده است؛ لذا این پژوهش با استفاده از ترکیب روش تحلیل شبکه مضامین و روش توصیفی زمینه‌یابی، به استخراج مؤلفه‌های مقابله معنوی مثبت با تمرکز بر دعای هفتم صحیفه سجادیه می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد مقابله معنوی مثبت، شامل پنج مضمون فراگیرِ بینش و اقرار در پیشگاه پروردگار، بازسازی شناختی- معنوی، اتصال معنوی، کشف و درک معنا و بازگشت هدفمند به زندگی است. این پنج مضمون پایه، لایه‌های روان‌شناختی مشکل ادراک شده را از بینش تا عمل در بر می‌گیرد. بینش نسبت به عدم پاسخگویی نظام مقابله‌ای اولیه و نقص در عملکرد و اقرار به آن، گشودگی شناختی در مرحله بازسازی شناختی - معنوی و هشیاری نسبت به خود حقیقی، خدای واقعی،هستی و پنداره زدایی از مبدأ، اتصال معنوی سبب بازسازی نظام پردازشگر و توسعه وجودی، کشف و درک معنا موجب برقراری ارتباط عمیق با معنای درست ضربه و تنظیم هیجانی و در نهایت بازگشت هدفمند به زندگی سبب بازسازی عمل فرد شده و بدین وسیله، در گذر از این مراحل، دعا مخاطب خود را در مقابله با دشواری‌های زندگی یاری می‌رساند.