تأثیر تاریخ کاشت و رقم بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت دانه‌ای در شهرستان کرج

نویسندگان

1 استادیار هواشناسی کشاورزی گروه جغرافیای طبیعی دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران

2 استاد ژنتیک و اصلاح نباتات گروه زراعت و اصلاح نباتات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، ایران

3 استادیار مدل‎سازی گیاهان و سیستم‎ های کشاورزی، گروه کشاورزی اکولوژیک، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران، ایران

5 استادیار اقلیم شناسی گروه جغرافیای طبیعی دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران، ایران

6 استادیار اقلیم شناسی گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22034/saps.2022.47649.2728
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثرات تاریخ کاشت و ارقام ذرت دانه‎ای بر روی عملکرد و اجزای عملکرد آن در کرج انجام‌شده است. به‌منظور بررسی تأثیر تاریخ کاشت (24 اردیبهشت، 21 خرداد و 18 تیر) و ارقام ذرت (400 KSC، 647 KSC و 704)، آزمایشی به‌صورت طرح کرت‌های خردشده بر پایه‌ی بلوک‌های کامل تصادفی در 4 تکرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه تهران واقع در کرج انجام شد. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد ‌به ترتیب مربوط به تاریخ کاشت دوم (98/11 تن در هکتار)، تاریخ کاشت سوم (56/11 تن در هکتار) و تاریخ کاشت اول (18/11 تن در هکتار) می‌باشد. در تاریخ کاشت اول به دلیل وقوع دماهای بالای روزانه در مرحله زایشی و همچنین در تاریخ کاشت سوم، به دلیل هم‌زمان بودن مرحله پرشدن دانه با کاهش دما در فصل پاییز، میزان عملکرد کاهش‌ یافته است. در تاریخ کاشت دوم، مناسب بودن شرایط دمایی مراحل زایشی موجب کم شدن طول کچلی، بزرگ بودن طول و اندازه بلال، افزایش وزن بلال، زیاد بودن تعداد دانه در بلال و افزایش عملکرد شد.در منطقه موردمطالعه، رقم 400 (25/10 تن در هکتار) در ماه تیر، رقم 647 (35/12 تن در هکتار) در ماه اردیبهشت و رقم 704 (78/13 تن در هکتار) در ماه خرداد بالاترین عملکرد‎ را داشته‌اند. در نهایت با توجه به اهمیت طول رسیدگی ارقام در هر تاریخ کاشت و به‌منظور کاهش دور آبیاری و صرفه‌جویی در آب، کشت ارقام متوسط رس در تاریخ 24 اردیبهشت و ارقام زودرس در تاریخ 18 تیر پیشنهاد می‌گردد.