تأثیر بیوچار‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، الگوی کاشت و آبیاری موضعی بر عملکرد اسانس و محتوای عناصر غذایی آویشن (Thymus vulagris)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی کشاورزی رشته زراعت، دانشگاه آزاداسلامی واحد تاکستان، تاکستان، ایران.

2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تاکستان، ایران

3 گروه زراعت دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تاکستان، ایران.

4 دانشیار گروه زراعت واصلاح نباتات،گروه کشاورزی و منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد کرج، ایران

5 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تاکستان، گروه زراعت، تاکستان، ایران

doi
10.22034/saps.2022.49278.2782
چکیده

اهداف: بررسی تأثیر بیوچار و الگوی کشت بر عملکرد اسانس و محتوای عناصر غذایی آویشن تحت روش‌های مختلف آبیاری از مهم‌ترین اهداف این تحقیق بود. مواد و روش‌ها: این آزمایش به‌صورت اسپلیت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک کامل تصادفی در سه تکرار‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ طی دو سال‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ زراعی 1397-1396 و 1398-1397 در مزرعه دانشگاه آزاد واحد کرج اجرا شد. آبیاری در سه سطح (آبیاری تمامی جویچه‌‌‌‌‌‌‌‌ها‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، آبیاری جویچه‌‌‌‌‌‌‌‌ها به ‌صورت یک‌درمیان ثابت و یک‌ درمیان متغیر)‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ به عنوان عامل اصلی و بیوچار در دو سطح (عدم مصرف و کاربرد بیوچار) و الگوی کاشت (کشت یک ردیفه و دو ردیفه روی پشته) به عنوان عوامل فرعی در نظر گرفته شدند‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌. یافته‌ها: درصد اسانس و عملکرد آن به ‌طور معناداری تحت شرایط کم‌آبی افزایش یافت. بیشترین عملکرد اسانس با 14/22 کیلوگرم در هکتار در تیمار آبیاری جویچه‌‌‌‌‌‌‌‌ها به‌صورت یک‌درمیان ثابت+ کاربرد بیوچار+ کشت دو ردیفه آویشن به دست آمد. تیمارهای آبیاری جویچه‌‌‌‌‌‌‌‌ها به‌صورت یک‌درمیان ثابت و یک‌درمیان متغیر‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، با افزایش قابل‌ملاحظه درصد اسانس‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، بر عملکرد اسانس افزود‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌. بیوچار نیز بر تمامی صفات بررسی‌شده اثر معناداری داشت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌. کم‌آبی سبب کاهش میزان عناصر غذایی کلسیم‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌، منیزیم و آهن شد، درحالی‌که بیوچار سبب افزایش محتوای عناصر آهن، منیزیم و پتاسیم و کاهش عناصر سدیم و کلسیم شد. نتیجه‌گیری: با توجه به اثرات مثبت بیوچار در بهبود مواد آلی، خواص فیزیکی و شیمیایی وهمچنین فراهمی عناصر غذایی خاک، کم‌آبیاری از طریق آبیاری یک‌درمیان ثابت ‌‌‌‌‌‌‌‌جویچه‌‌‌‌‌‌‌‌ها و کاربرد 8 تن در هکتار بیوچار، ضمن کاهش مصرف آب سبب افزایش عملکرد اسانس آویشن می‌شود.