نگارش تأملی به‌مثابه ابزار پردازش روان‌شناختی و یادگیری انتقادی در مواجهه با بحران‌های بشری: مطالعه موردی جنگ ۱۲روزه ایران و اسراییل

نویسندگان

1 استاد گروه روان شناسی تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22054/qccpc.2025.87867.3508
چکیده

این پژوهش با هدف واکاوی نقش نوشتار تأملی در پردازش روان‌شناختی و یادگیری انتقادی دانشجویان ایرانی در مواجهه با بحران بشری جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل انجام شده است. با بهره‌گیری از رویکرد پدیدارشناسی تفسیری (IPA)، تجربه‌ی زیسته‌ی ۱۴ دانشجوی مقاطع مختلف علوم انسانی و روان‌شناسی از طریق نوشتارهای تأملی تحلیل گردید. تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی هشت مضمون اصلی شد که ابعاد هیجانی، شناختی، اجتماعی، معنایی و عملکردی مواجهه با جنگ را بازتاب می‌دهند. یافته‌ها نشان داد که نوشتار تأملی نقشی مؤثر در تخلیه هیجانی، معنا‌بخشی به تجربه، نظم‌دهی ذهنی و بازسازی هویت پس از بحران ایفا کرده است. هم‌چنین، ابعاد مختلف یادگیری انتقادی از جمله خودآگاهی وجودی، تحلیل اجتماعی، مسئولیت‌پذیری جمعی و بلوغ هیجانی در نوشتارها قابل‌ردیابی بود. تفاوت‌های فردی و فرهنگی مشارکت‌کنندگان، به‌ویژه در زمینه تحصیلات، جنسیت، تجربه زیسته و باورهای دینی، بر نوع واکنش و سطح تحلیل تأثیرگذار بوده‌اند. این مطالعه تأکید می‌کند که نوشتار تأملی می‌تواند ابزاری مؤثر برای مواجهه با بحران‌های انسانی، تقویت سلامت روانی و ارتقاء بینش انتقادی در محیط‌های آموزشی باشد.