تدوین بستۀ روانی آموزشی مهارت های زناشویی بر مبنای التقاط نگری و تعیین اثربخشی آن بر بهبود کنترل گری زناشویی و الگوهای ارتباطی زوج های متعارض

نویسندگان

1 استاد گروه مشاوره دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشجوی دکتری مشاوره دانشگاه محقق اردبیلی

3 استاد گروه مشاوره دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22054/qccpc.2025.85784.3452
چکیده

هدف پژوهش حاضر تدوین و اعتباریابی بستۀ روانی- آموزشی مهارت‌های زناشویی بر مبنای التقاط‌نگری به‌منظور بهبود کنترل‌گری زناشویی و الگوهای ارتباطی همسران متعارض بود. روش تحقیق از نوع آمیخته بود که بخش کیفی به‌روش دلفی و بخش کمی یک مطالعۀ نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون همراه با گروه کنترل و مرحلۀ پیگیری دوماهه بود. جامعۀ پژوهش بخش کیفی کلیۀ متخصصان خبره در زمینۀ مشاورۀ ازدواج و خانواده بود که 30 نفر به‌روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. در بخش کمی نیز کلیۀ زوج‌های مراجعه‌کننده به مراکز مشاورۀ زنجان بود که 50 زوج که نمرات‌شان در پرسشنامۀ رفتارهای کنترل‌گرایانۀ کوان و آرچر (2003) و پرسشنامۀ الگوهای ارتباطی کریستنسن و سالاوی (1984) بالا بود به‌صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و در دو گروه 25 نفرۀ آزمایش و کنترل به‌صورت تصادفی جایگزین شدند. گروه آزمایش طی نه جلسۀ دوساعته تحت آموزش بر اساس پروتکل بستۀ تدوین‌شده قرار گرفت؛ در حالیکه گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. در بخش کیفی داده‌ها با استفاده از ضریب توافق کندال و در بخش کمی با آزمون کوواریانس تحلیل شدند. روایی محتوایی بسته مطلوب بود و پانل تخصصی در دور چهارم دلفی به توافق نهایی و قوی رسیدند. در بخش کمی نیز یافته‌ها حاکی از آن بود که بستۀ تدوین‌شده توانسته کنترل‌گری زناشویی و الگوهای ارتباطی زوج‌های متعارض گروه آزمایش را در مقایسه با گروه کنترل بهبود بخشد (05/0>p) که این تفاوت در مرحلۀ پیگیری نیز معنی‌دار بود. نتایج حاکی از آن است که بستۀ تدوین‌شده می‌تواند در بهبود کنترل‌گری زناشویی و الگوهای ارتباطی همسران متعارض اثربخش واقع شود.