حمایت اجتماعی و سلامت روان: مطالعهای در میان نابینایان و کمبینایان شهر کاشان
نویسندگان
1 دانشیار جامعهشناسی دانشگاه کاشان
2 دانشیار جامعهشناسی دانشگاه کاشان
3 دکترای جامعهشناسی دانشگاه کاشان
4 دانشیار جامعهشناسی دانشگاه کاشان
doi
10.22054/qccpc.2025.80828.3341چکیده
سلامت روان نابینایان و کمبینایان، به وضعیت عمومی و عاطفی اشاره دارد که فرد را به واسطه آسیب بینایی در معرض افزایش استرس و اضطراب، احساس تنهایی و احساس ناتوانی قرار میدهد. در این شرایط، برخورداری از حمایتهای اجتماعی به عنوان یکی از مهمترین تعیینکنندههای اجتماعی سلامت روان به شمار میرود. هدف اصلی پژوهش حاضر مطالعه رابطه بین حمایت اجتماعی و سلامت روان نابینایان و کمبینایان شهر کاشان است. روش این پژوهش از نوع پیمایشی و جامعه آماری آن شامل اعضای جامعه نابینایان و کمبینایان شهر کاشان (برابر با 652 نفر) است، که از این میان تعداد 211 نفر به عنوان حجم نمونه آماری انتخاب شدهاند. نتایج آزمون فرضیهها نشان میدهد که بین متغیرهای «حمایت خانواده»، «حمایت دوستان»، «حمایت دیگران مهم» و «حمایت اجتماعی (مجموع ابعاد)» با متغیر «سلامت روان» ارتباط مستقیمی در سطح اطمینان 99 درصد وجود دارد. همچنین، نتایج حاصل از تحلیل چندمتغیره رگرسیونی، بیانگر تأثیر مستقیم «حمایت دوستان»، «حمایت خانواده» و «حمایت دیگران مهم» بر متغیر سلامت روان بود که به طور کلی توانستهاند 34 درصد از واریانس مغیر وابسته را تبیین نمایند. به علاوه، نتایج مدلیابی معادله ساختاری واریانسمحور بیانگر آن است که حجم اثر متغیر «حمایت دوستان» در حد متوسط و سایر متغیرها در حد کم است. در مجموع، توان پیشبینیکنندگی مدل در سطح متوسط ارزیابی شده است. این مقاله با ارائه پیشنهادهایی جهت تقویت حمایتهای اجتماعی از نابینایان و کمبینایان و نیز ارتقاء سطح سلامت روان آنها به پایان میرسد.