تعیین غلظت نیمه کشنده (LC50 ) و بررسی اثر بیهوش کنندگی اسانس اسطوخودوس (Lavandula angustifolia) در بچهماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio)

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 گروه شیلات، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 گروه بهداشت و بیماریهای آبزیان، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22059/jvr.2018.210111.2494
چکیده

  زمینه مطالعه: در دهه اخیر تمایل به استفاده از گیاهان دارویی در صنعت آبزی‌پروری رو به افزایش نهاده است. هدف: این مطالعه، به‌منظور تعیین غلظت نیمه‌کشندگی (LC50) اسانس اسطوخودوس (Lavandula angustifolia) در طی مدت زمان h 96 و بررسی اثر بی‌هوشی آن در بچه‌ماهی کپور معمولی (Cyprinus carpio) انجام شد. روش کار: تعیین غلظت نیمه‌کشنده اسانس بر اساس استاندارد OECD و بصورت ساکن انجام شد. برای تعیین LC50، 150 قطعه بچه‌ماهی کپور معمولی با میانگین وزنی g 98/1± 96/26 در 6 گروه تیماربندی شدند. بعد از سپری‌شدن دوره سازش‌پذیری (دو هفته)، بچه‌ماهی‌ها در معرض غلظت‌های مختلف 12/71، 11/72، 11/73، 13/74 و mg/l 16/75 که به روش لگاریتمی محاسبه شدند قرار گرفتند و تغییرات رفتاری و تلفات در زمان‌های 24، 48، 72 و h 96 پس از در معرض قرار گرفتن با اسانس اسطوخودوس ثبت شد. برای تعیین اثر بی‌هوشی، بچه‌ماهیان کپور معمولی در 5 گروه 10 تایی در معرض غلظت‌های صعودی (160، 165، 170، 175 و mg/l 180) اسانس قرار گرفتند و یک گروه بعنوان شاهد در نظر گرفته شد. نتایج: غلظت نیمه‌کشندگی (LC50 ) h 96 اسانس اسطوخودوس mg/l 99/70 تعیین گردید. کوتاه‌ترین زمان برای بی‌هوشی کامل (مرحله 3 بی‌هوشی) در غلظت mg/l 170 با زمان بی‌هوشی min 35/0±74/3 و زمان احیا کامل min 55/0±91/3 بدست آمد که بهترین غلظت بی‌هوشی اسانس اسطوخودس در این آزمایش تعیین شد. نتیجه‌گیری نهایی: بر اساس نتایج این تحقیق اسانس اسطوخودوس می‌تواند بعنوان بی هوش‌کننده بکار برده شود.