تحلیل کارایی فنی با استفاده از ردپای اکولوژیکی و ظرفیت زیستی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه ارومیه

doi
10.22034/saps.2022.51311.2865
چکیده

اهداف: ردپای اکولوژیکی به‌عنوان شاخصی برای ارزیابی میزان استفاده از منابع یا سرمایه‌های طبیعی است؛ که هر چه مقدار آن بیشتر باشد نشان‌دهنده بهره‌برداری بیشتر از منابع برای رفع نیازهای بشر و دفع ضایعات تولید شده توسط آنهاست. هدف از این مطالعه، برآورد کارایی فنی اقتصاد ایران با استفاده از ردپای اکولوژیکی می‌باشد. مواد و روش‌ها: برای این منظور، داده‌های مربوط به نهاده‌ها (ردپای اکولوژیکی و جمعیت) و ستاده (تولید ناخالص داخلی) برای دوره‌ی 2017-1961 جمع‌آوری و تحلیل آنها با استفاده از روش تحلیل پوششی داده‌ها انجام شد. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که در سال‌های قبل از 1980 کمبود اکولوژیکی و در سال‌های بعد از آن مازاد اکولوژیکی وجود دارد. میانگین کارایی فنی در دوره‌ی کمبود و مازاد اکولوژیکی و برای کل دوره به‌ترتیب 97/0، 65/0 و 75/0 به‌دست آمد. بین کارایی فنی در دوره ‌کمبود و مازاد اکولوژیکی نیز اختلاف معنی‌داری از لحاظ آماری وجود دارد. پیشنهادات: توصیه می‌شود سیاست‌های مناسبی برای کاهش ردپای اکولوژیکی و افزایش ظرفیت زیستی اتخاذ و اجرا شود تا نسبت ردپای اکولوژیکی به ظرفیت زیستی به مرور زمان کاهش یافته و پایداری در اقتصاد به‌وجود آید. همچنین پیشنهاد می‌شود یا جمعیت کاهش یابد یا اینکه دانش و آگاهی افراد در ارتباط با مصرف و استفاده از سرمایه‌های طبیعی بالا رود، تا میزان مصرف سرمایه‌های طبیعی و ردپای اکولوژیکی کاهش یابد. همچنین پیشنهاد می‌شود استفاده از منابع تجدیدپذیر جایگزین منابع تجدیدناپذیر شده و از منابع تجدیدپذیر به شکل بهینه استفاده شود.