ارزیابی ردپای آب و کارایی مصرف آب در محصول برنج در راستای پایداری

نویسندگان

1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22034/saps.2022.49098.2774
چکیده

اهداف: برنج پس از گندم مهمترین نقش را در تغذیه انسان دارد. علیرغم اهمیت حیاتی کشت آن، مصرف بالای آب و بحران کمبود آب، پایداری کشت این غله را با مشکلات زیادی روبه رو کرده است. از این‌رو، هدف از انجام این مطالعه بررسی ردپای آب برنج و کارایی مصرف آب در بین استان‌های کشور به منظور حرکت به سمت پایداری کشت می-باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه، به منظور محاسبه کارایی مصرف آب در تولید برنج از شاخص ردپای آب استفاده شد. برای این منظور ابتدا اجزای ردپای آب برای استان‌های کشور محاسبه و سپس کارایی مصرف آب محاسبه شد. یافته‌ها: نتایج محاسبه ردپای آب نشان داد که کمترین ردپای آب آبی مربوط به استان‌های مازندران و گیلان و بیشترین ردپای آب آبی مربوط به استان‌های خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان می‌باشد. همچنین بیشترین و کمترین مقدار ردپای آب سبز به‌ترتیب مربوط به استان‌ گیلان و خراسان جنوبی می‌باشد. نتایج محاسبه کارایی مصرف آب نشان داد که استان‌های مازندران (511/0) و گیلان (422/0) بالاترین کارایی و استان‌های خراسان جنوبی (135/0) و سیستان بلوچستان (171/0) کمترین کارایی را در مصرف آب دارند. نتیجه‌گیری: با مقایسه اجزای سازنده ردپای آب در بین استان‌های کشور مشاهده می شود که سهم ردپای آب آبی، خاکستری و سبز از کل ردپای آب به ترتیب بین 53-45 درصد، 25-6 درصد و 15-0 درصد است. همچنین کل ردپای آب کشور در دامنه 1958 و 2758 مترمکعب بر تن بدست آمد. بنابراین ضروری است کشت برنج در استان‌های با نیاز آبی بالا متوقف شود.