فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: ضرورت بررسی ارتباط بهره‌وری و پایداری با توجه به نقش کلیدی بهبود بهره‌وری در فرایند توسعه بیش از پیش نمایان می‌شود. . بنابراین مطالعه حاضر به منظور بررسی عوامل مؤثر بر پایداری عملیات کشاورزی با تأکید بر بهره‌وری عوامل تولید مزارع گندم دیم در شهرستان سقز انجام گرفت.مواد و روش‌ها: در راستای نیل به هدف این تحقیق، از شاخص بهره‌وری کندریک و رهیافت سنانایاک به ترتیب برای اندازه‌گیری بهره‌وری و ارزیابی پایداری عملیات کشت گندم بهره گرفته شد. در نهایت عوامل مؤثر بر پایداری کشاورزی از طریق برآورد مدل رگرسیونی شناسایی گردید. برای این منظور، داده‌ها و اطلاعات مورد نیاز از طریق تکمیل پرسش‌نامه از 271 نفر زارعین گندم‌کار شهرستان سقز در سال زارعی 99-1398 جمع‌آوری شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین بهره‌وری عوامل تولید گندم برای منطقه مورد مطالعه 88/14می‌باشد. همچنین کاربرد رهیافت سنانایاک نشان داد که 84/1 درصد کشاورزان در سطح کاملاً ناپایدار، 13/15 درصد در سطح ناپایدار، 31/65 درصد در سطح متوسط، 24/16 در سطح پایدار و 48/1 درصد در سطح کاملاً پایدار قرار گرفته‌اند. بررسی‌های بیشتر با استفاده از برآورد مدل رگرسیونی نیز نشان داد که متغیرهایی مانند میزان سطح تحصیلات، عضویت در تعاونی، شیوه تولید، نوع بذر مصرفی و بهره‌وری کل عوامل تولید بر پایداری عملیات کشاورزی تأثیر معنی‌داری دارند.نتیجه‌گیری: بین بهره‌وری کل عوامل تولید و شاخص پایداری عملیات کشاورزی ارتباط مثبت وجود دارد. لذا مجموعه اقداماتی که منجر به افزایش بهره‌وری می‌گردد به سبب ایجاد صرفه اقتصادی، انگیزه لازم را برای رعایت اصول کشاورزی پایدار در بین گندم‌کاران تقویت می‌کند.