تدوین الگوی تکوین هویت دینی در دختران بر اساس سبکهای تربیتی والدین: مطالعه کیفی دادهبنیاد
نویسندگان
1 استادیار گروه مشاوره دانشگاه الزهرا
2 استادیار گروه مشاوره دانشگاه گیلان
3 دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره دانشکده رفاه
doi
10.22054/qccpc.2025.81440.3350چکیده
زمینه و هدف: یکی از مؤثرترین عوامل در هویت دینی فرزندان، خانواده است. لذا برای تربیت نسلی جوان با هویتی دینی، لزوم توجه به خانواده و سبک تربیتی آن اهمیت پیدا میکند؛ ازاینرو هدف پژوهش حاضر، تدوین الگوی تکوین هویت دینی در دختران بر اساس سبکهای تربیتی والدین بود. روش: پژوهش حاضر، کیفی و از نوع نظریه دادهبنیاد است. جمعیت موردمطالعه، والدین دارای حداقل یک فرزند دختر دانشجو با هویت دینی بود که بر اساس روش نمونهگیری هدفمند و رعایت سایر معیارهای ورود، برای شرکت در پژوهش انتخاب شدند. دادهها با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته و عمیق، گردآوری شد و اشباع نظری در مصاحبه هجدم محقق شد. دادههای حاصل از مصاحبه، با بهرهگیری از روش تحلیل مقایسه مداوم استراوس و کوربین در سه مرحله (کدگذاری باز، محوری و انتخابی)، تجزیهوتحلیل شدند. یافتهها: در تحلیل یافتهها 201 کد باز، 17کد محوری و 5 کد انتخابی «والدگری مسئولانه دینی؛ تدارک بافت تربیت دینی؛ موانع / تسهیلگرها؛ تربیت تعاملی توحیدمحور و تحقق حیات طیبه» حاصل شد. نتیجهگیری: نتایج این پژوهش ضمن ارتقای بینش نسبت به بسترهای شکلگیری هویت دینی در نوجوانان، به خانوادههای دغدغهمندِ تربیت دینی، رهنمودهای کاربردیِ مبتنی بر سبکهای والدگری ارائه میدهد. این الگو با تبیین نقش محوریِ سبک تربیتی مسئولانه دینی، چارچوبی عملیاتی برای تربیت نسل جوان فراهم میسازد.