تدوین الگوی تعامل والد-نوجوان: یک مطالعه داده بنیاد

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد مشاوره دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22054/qccpc.2025.81495.3351
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی تعامل والد-نوجوان با رویکرد کیفی و بر مبنای نظریه داده‌بنیاد و با به‌کارگیری روش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام شد. روش: بدین منظور تعداد 12 نوجوان در شهرهای مشهد، سبزوار، جوین و کاشمر در سال 1403-1402 به شیوه نمونه‌گیری هدفمند و در دسترس انتخاب و داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری گردآوری و پس از پیاده‌سازی متن مصاحبه‌ها با روش تجزیه‌وتحلیل اشترواس و کوربین در فرایندی سه‌مرحله‌ای با کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج کدگذاری باز و محوری منجر به شناسایی 151 کد باز و 14 مقوله محوری گردید. همچنین، نتایج کدگذاری انتخابی نشان داد که مقوله هسته «تعامل سازنده والد-نوجوان» است که تحت‌تأثیر شرایط علّی (گفتمان حمایتی، تعاملی و عاطفی)، شرایط مداخله‌گر(عوامل درون و برون خانوادگی) و شرایط زمینه‌ای (بستر مدیریتی) در قالب راهبردهای حمایتگرانه، تعاملی-مشارکتی، نقّادانه، مدیریتی و خلاقانه است که حاصل آن پیامدهایی در ابعاد فردی، تعاملی و اجتماعی در راستای تعامل والد-نوجوان است. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش حاضر توصیه می‌شود از الگوی حاضر به‌منظور بهبود تعامل والدین و نوجوانان و همین‌طور طراحی برنامه‌های مختلف در جهت تسهیل و تقویت روابط والد-نوجوان استفاده گردد.