مطالعه و بررسی توزیع دامنه مؤلفه‌های جزرومدی در خلیج فارس، دریای عمان و دریای عرب با استفاده از شبیه‌سازی عددی

نویسندگان

1 دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشکده علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

3 پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، تهران، ایران

4 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

doi
10.22113/jmst.2016.15419
چکیده

جزرومد به عنوان یکی از منظم ترین تغییرات سطح آب دریاها و اقیانوس‌ها محسوب می‌شود که به علت تأثیرگذاری بر الگوی جریان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. نظر به نیازهای مهندسی و زیست محیطی در منطقه اقتصادی- صنعتی خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان، اطلاع از ویژگی‌های جزرومدی این مناطق دارای اهمیت است. برای این منظور از مدل اقیانوسی FVCOM استفاده شده تا دامنه جزرومدی در منطقه شامل خلیج فارس، تنگه هرمز، دریای عمان و دریای عرب شبیه‌سازی گردد. این مدل از روش حجم محدود برای گسسته‌سازی معادلات هیدرودینامیکی بر روی شبکه مثلثی استفاده می‌کند. شبکه یکنواخت با تفکیک‌پذیری 5 کیلومتر در مدل به کار رفته است. مقادیر ثابت هشت مؤلفه روزانه و نیم‌روزانه در مرز باز به مدل اعمال گردید. به منظور اعتبارسنجی نتایج مدل، پس از اعمال آنالیز هارمونیک برروی خرو.جی‌های مدل در ایستگاه‌های مورد نظر، دامنه بدست آمده از این آنالیز با نتایج بدست آمده از انجام آنالیز برروی اطلاعات اندازه‌گیری موجود در این ایستگاه‌ها مقایسه گردید. با توجه به نتایج اندازه‌گیری و محاسبات مدل در این ایستگاه‌ها، ضمن شناسایی چهار مؤلفه جزرومدی اصلی، الگوی دامنه این مؤلفه‌ها در کل منطقه مدل‌سازی تعیین شد. همچنین با استفاده از دامنه مؤلفه‌های اصلی و تخمین فاکتور F در کل منطقه، نوع جزرومد در منطقه مورد مطالعه پیش بینی گردید. همچنین بررسی مقادیر بیشینه سرعت جزرومدی در منطقه‌ی مورد مطالعه نشان می‌دهد که مقدار این سرعت در دریای عمان و دریای عرب کمتر از m/s 1/0 است.