ارزیابی تأثیر ویژگی‌های خاک‌ بر روند تصاعد گازهای گلخانه‌ای در اراضی کشاورزی استان سمنان (مطالعه موردی: منطقه بسطام)

نویسندگان

1 گروه اقلیم شناسی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22034/saps.2022.48507.2754
چکیده

در سال‌های اخیر تصاعد گازهای گلخانه‌ای در اثر فعالیت‌های کشاورزی قابل‌توجه بوده است. هدف از این تحقیق بررسی میزان تصاعد گازهای دی اکسید کربن و متان در اراضی کشاورزی استان سمنان و منطقه بسطام شامل: زردآلو، انگور، گندم، جو، ذرت علوفه‌ای و مراتع است.مواد و روش‌ها: برای این منظور نمونه‌های خاک از عمق 30-0 سانتیمتری برداشت شد. ویژگی‌های خاک شامل شوری، pH، درصد شن، سیلت و رس، ماد آلی، نیتروژن کل، فسفر، پتاسیم و کربنات کلسیم معادل اندازه‌گیری شدند. از اتاقک‌های بسته ساکن برای نمونه‌برداری گاز استفاده شد و در هر محصول کشت شده و کاربری، تعداد 3 تا 5 نقطه و مجموع 31 نقطه انتخاب شدند. در نهایت مقدار گاز گلخانه‌ای، پتانسیل گرمایش جهانی و هزینه‌های زیست‌محیطی محاسبه گردید.یافته‌ها: بر اساس نتایج بیش‌ترین تصاعد گاز دی اکسید کربن برای ذرت علوفه‌ای در فصل پاییز، با میانگین 3 گرم در مترمربع در روز و کمترین تصاعد برای مرتع در فصل پاییز با میانگین 25/0 گرم در مترمربع در روز مشاهده گردید. برای گاز متان نتایج نشان داد که ذرت علوفه‌ای در دو فصل پاییز دارای بیش‌ترین تصاعد گاز با میانگین 3 گرم کربن در مترمربع در روز و کمترین تصاعد برای مرتع در فصل پاییز با میانگین 03/1 گرم کربن در مترمربع در روز بود. همچنین نتایج آزمون همبستگی گازهای متصاعد شده با ویژگی‌های خاک حاکی از همبستگی مثبت و معنی‌دار به ترتیب 45/0 و 48/0 کربن آلی خاک با تصاعد دو گاز دی اکسید کربن و متان بود.