بررسی روند تغییرات زمانی و مکانی پارامترهای فیزیکی (دما، شوری و چگالی) آب خلیج پزم

نویسندگان

1 کارشناس پژوهشی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

2 عضو هیئت علمی پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

doi
10.22113/jmst.2016.15354
چکیده

در این تحقیق روند تغییرات پارامترهای فیزیکی آب دریا در خلیج پزم طی 9 دوره از مهرماه 1390 تا شهریورماه 1391 بررسی شد. پارامترهای فیزیکی آب دریا شامل درجه حرارت، شوری و چگالی آب از سطح تا بستر دریا توسط دستگاه CTDثبت شد. نتایج نشان می دهد تغییر دمای آب تابع تغییر دمای هوا است به‌طوری‌که‌ با افزایش دمای هوا در فصول گرم، دمای آب نیز افزایش می‌یابد. علی رغم ضعیف بودن لایه‌بندی آب به‌علت کم‌عمق بودن خلیج پزم، در ماه‌های گرم سال لایه‌بندی ضعیفی در ستون آب شکل می‌گیرد. مقدار بیشینه‌ی ورود آب کم‌شور از دریای عمان به خلیج فارس در اواخر بهار و مقدار کمینه‌ی آن در زمستان، بر میزان شوری آب خلیج پزم مؤثر است به‌نحوی‌که میزان شوری خلیج پزم در ماه‌های معتدل از ماه‌های گرم سال بیشتر است. تغییرات چگالی آب، تحت تاثیر دمای آب قرار دارد و شوری تاثیر چندانی بر آن ندارد. با افزایش دمای آب، چگالی کاهش می‌یابد. بدلیل ظرفیت گرمایی کمتر قسمت‌های کم‌عمق شمالی نسبت‌به قسمت‌های عمیق جنوبی، در فصول گرم اختلاف دمای آب بستر در نواحی کم عمق شمالی و نواحی عمیق‌تر جنوبی بیشتر می‌شود. حاکم شدن مونسون تابستانه (آسمان ابری، هوای خنک و وزش باد نسبتا شدید جنوبی)، مواج شدن دریا طی مرداد و اوایل شهریور به‌همراه کم‌عمق بودن خلیج پزم دلیل کاهش چشم‌گیر اختلاف بین میانگین دمای سطح و بستر است.