فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: تنش خشکی یکی از چالش‌های اصلی تولید محصولات کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک می‌‌باشد. جهت افزایش عملکرد و معرفی گونه‌های متحمل به خشکی و کاهش مصرف آب این آزمایش باهدف تأثیر تنش خشکی و تاریخ کاشت بر صفات مورفوفیزیولوژیک و عملکرد دو رقم ارزن اجرا گردید.مواد و روش‌ها: برای مطالعه تأثیر تنش خشکی و تاریخ کاشت بر صفات مورفوفیزیولوژیک و عملکرد دو رقم ارزن آزمایشی به صورت کرت‌های دو بار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی۹۴ -۱۳۹۳ و ۹۵-۱۳۹۴ درایستگاه تحقیقات کشاورزی زهک اجرا شد. فاکتور اصلی شامل تنش خشکی در دو سطح (50 و 80 درصد ظرفیت زراعی)، فاکتور فرعی تاریخ کاشت، شامل چهار سطح ( یک، 15، 30 اسفند و 15 فروردین) و فاکتور فرعی فرعی نوع رقم (باستان و پیشاهنگ) بود.یافته ها: نتایج نشان داد که بیشترین و کمترین عملکرد دانه به ترتیب در 50 و 80 درصد ظرفیت زراعی با میانگین 1679 و 469 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. عملکرد دانه، تعداد روز تا گلدهی، تعداد روز تا رسیدن، غلظت کلروفیل، عملکرد علوفه خشک، وزن هزار دانه و ارتفاع بوته تحت تأثیر رقم قرار گرفت. بیشترین عملکرد دانه در رقم باستان (1200 کیلوگرم در هکتار) حاصل شد. عملکرد دانه، تعداد روز تا گلدهی، تعداد روز تا رسیدن، غلظت پرولین، غلظت کلروفیل، عملکرد علوفه خشک، عملکرد دانه، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته تحت تأثیر اثر متقابل تاریخ کاشت در تنش در زقم قرار گرفت. بیشترین میزان عملکرد دانه (2711 کیلوگرم در هکتار)، تعداد روز تا رسیدن (2/72 روز)، غلظت کلروفیل (50/6 میلی‌گرم بر گرم)، عملکرد علوفه خشک (6/9475 کیلوگرم در هکتار)، وزن هزار دانه (55/4 گرم) و ارتفاع بوته (5/122 سانتی‌متر) در 15 اسفند، آبیاری 50 درصد ظرفیت زراعی و در رقم باستان بود. نتیجه گیری: با توجه به نتایج به‌دست‌آمده از نظر عملکرد علوفه و دانه، به نظر می‌رسد، کاشت در 15 اسفند به دلیل در اختیار بودن رطوبت و درجه حرارت کافی نقش زیادی در افزایش عملکرد ایفا می‌کند. گیاه در این تاریخ کاشت توانست سهم بیشتری از مواد فتوسنتزی ساخته‌شده را به دانه‌ها منتقل کند ولی تأخیر در کاشت به‌دلیل تنش گرمای انتهایی در زمان پر شدن دانه‌ها باعث تغییر نامطلوب در نسبت فتوسنتز به تنفس و به‌نوبه خود موجب کاهش انتقال مواد فتوسنتزی به دانه‌ها شد. برای دستیابی به بیشینه عملکرد دانه و علوفه کاشت ارزن رقم باستان در تاریخ 15 اسفند و مدیریت آبیاری آن بر مبنای 50 درصد ظرفیت زراعی توصیه می‌گردد.