فضاهای همسرگزینی و پایداری زندگی مشترک: ارائه الگویی مقاوم در برابر مخاطرات همسرگزینی مدرن
نویسندگان
1 دانشیار گروه پژوهشگری علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 استادیار گروه تعاون و رفاه اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22054/qccpc.2024.75602.3188چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فضاهای همسرگزینی در پایداری زندگی مشترک و با امعان نظر به مقایسه فضاهای همسرگزینی مقاوم با فضاهای همسرگزینی مدرن و مخاطرهآمیز با پشتوانه نظری مفاهیم فضاهای همسرگزینی و قطبیشدن انجام شد. روش پژوهش توصیفی و از نوع علّی-مقایسهای بود. جامعه آماری شامل کلیه دختران ازدواج کرده تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) طی سالهای 1395 تا 1398 به تعداد 994 نفر بود که به شیوه تمام شماری مورد مطالعه قرار گرفت. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق ساخته بود. نتایج نشان داد فضاهای همسرگزینی اردوهای زیارتی و مراسم روضه به عنوان فضاهای همسرگزینی مقاوم و نظارتپذیر، با پایداری ازدواج (C.V= %16.8) و شکلگیری ازدواجهای همکفو (C.V= %11.7) رابطه دارند و میتوانند با بازتولید و استمرار کارکرد فضای سنتی همسرگزینی به عنوان ابزاری در جهت بازتولید مناسبات قدیمی زنان (که همسرگزینی بود) در جامعه به کار گرفته شود. بر اساس یافته های پژوهش میتوان نتیجه گرفت که تأثیر فضا در جهتدهنگی بر رفتارهای کنشگران اجتماعی از طریق ایجاد امکانات یا محدودیتها باعث میشود تا کنش همسرگزینی و انتخاب همسر نیز به عنوان پایدارترین تعاملات انسانی، دستخوش تغییر گردد. از این رو ایجاد فضاهای همسرگزینی با امکاناتی همچون همسانهمسری، همکفوی، انتخاب مشورتی، جمعگرایی، کنترل و نظارت بر روابط قبل از ازدواج میتواند به استحکام و پایداری خانواده کمک شایان توجهی کند