ادراک زنان از نقش کارکرد تنظیم رابطه جنسی در خانواده بر کیفیت زندگی زناشویی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، دانشکده غیرانتفاعی رفاه، تهران، ایران

2 استادیار گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، تهران، ایران

3 دکتری تخصصی مشاوره، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی و مدیرگروه مشاوره دانشکده رفاه، تهران، تهران، ایران

doi
10.22054/qccpc.2023.67438.2951
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی درک زنان از ماهیت تنظیم روابط جنسی و نقش آن بر کیفیت زندگی زناشویی صورت گرفت. این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش داده‌بنیاد انجام شد. نمونه مورد پژوهش شامل 16 زن متاهل 20 تا 45 ساله مناطق 9 و 10 شهر تهران در سال 1400 بود. نمونه‌گیری به صورت هدف‌مند و به شیوه در دسترس انجام شد. ملاک ورود به تحقیق رضایت از زندگی زناشویی(استفاده از پرسشنامه انریچ) و نداشتن سابقه طلاق و پیمان‌شکنی بود و داده‌ها با استفاده از مصاحبه اکتشافی نیمه‌ساختار‌یافته گرداوری شد.. یافته‌های تحقیق شامل 86 کد باز، 11 کد محوری و کد انتخابی «کارکرد حمایتی رابطه جنسی» به دست آمد. عوامل بسترساز شامل سرمایه‌های روانشناختی ‌شخصی مانند مدیریت فضای ذهنی؛ چشم‌اندازهای معنادهنده مانند معنای تعهد و پویایی‌های بین فردی مانند تصمیم‌گیری مشترک و مکملیت بود. عوامل مداخله‌گر شامل عوامل فرهنگی و اجتماعی مانند سبک زندگی حمایت‌گرانه و موانع شامل موانع افقی از جمله کمبود امکانات رفاهی و موانع پیرامونی مانند مشکلات خانواده مبدا بودند. راهبردها شامل پیوستگی رضایت‌بخش، سهم‌گذاری در رابطه جنسی تنظیم شده و مهارت‌های ارتباطی بود که موجب پیامدهای فردی (سلامت جسمی و روحی) و پیامدهای بین‌فردی (احساس امنیت در رابطه و افزایش تاب‌آوری) شد. به این ترتیب، کارکرد تنظیم روابط جنسی در خانواده دارای پیامدهایی است، پیامد اولیه‌ آن افزایش انعطاف‌پذیری و سازگاری در خانواده و پیامد ثانویه آن شامل افزایش کیفیت زندگی و کاهش عوامل گسست در خانواده است که سلامت روان افراد و شکل‌گیری زندگی مطلوب خانوادگی و اجتماعی را به دنبال دارد.