الگوی ارزیابی میزان زیست پیاده مداری در واحدهای همسایگی مطالعه موردی: مادی نیاصرم، کلان‌شهر اصفهان

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/jhgr.2025.392216.1008801
چکیده

رشد شهرنشینی، افزایش تراکم و توسعه خودرو محور، منجر به کاهش کیفیت زندگی در شهرها شده است. در پاسخ به این چالش‌ها، نظریه‌های متعددی برای دستیابی به پایداری شهری مطرح‌شده‌اند که از جامع‌ترین آن‌ها می‌توان به نظریه زیست‌پذیری اشاره کرد. مطالعه حاضر با تلفیق دو نظریه زیست‌پذیری و پیاده‌مداری، به دنبال ارائه ابزاری نوین تحت عنوان «الگوی زیست پیاده مدار» برای ارزیابی کیفیت زندگی در واحدهای همسایگی است.این پژوهش از نوع بنیادی - توسعه‌ای با رویکرد توصیفی - تحلیلی و ماهیتی ترکیبی (کمی و کیفی) است و در دسته مطالعات همبستگی قرار می‌گیرد. در بخش کیفی از روش‌های کتابخانه‌ای و بررسی اسنادی و در بخش کمی از مطالعات میدانی، تکمیل پرسش‌نامه و تحلیل‌های آماری بهره گرفته‌شده است. جامعه آماری شامل شهروندان ساکن در حاشیه مادی نیاصرم است که با استفاده از فرمول کوکران، ۳۹۰ نفر برای تکمیل پرسش‌نامه انتخاب شدند. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری و رویکرد حداقل مربعات جزئی تحلیل شدند.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که الگوی زیست پیاده مدار در چهار بعد اجتماعی، کالبدی، زیست‌محیطی و اقتصادی - مدیریتی قابل‌بررسی است. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نیز حاکی از برازش مطلوب این الگو در محدوده موردمطالعه است؛ بنابراین، الگوی پیشنهادی قابلیت کاربرد در سایر فضاهای شهری را دارد. همچنین، اولویت‌بندی محورهای برنامه‌ریزی برای تحقق کامل الگو در محدوده مادی نیاصرم به ترتیب شامل: خوداتکایی شهری، فضاهای عمومی، فرهنگ و آموزش، حمل‌ونقل عمومی، کیفیت کالبدی، پایداری زیست‌محیطی، عوامل اجتماعی، عوامل مدیریتی، چشم‌انداز شهری، ایمنی و امنیت، عوامل اقتصادی و پیاده‌مداری است.