مطالعه صفات کمی مرتبط با پایداری عملکرد دانه در ذرت با استفاده از روش های آماری چند متغیره و تجزیه گرافیکی

نویسندگان

1 گروه بیوتکنولوژی و اصلاح نباتات، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ابوریحان، پاکدشت، ایران

4 گروه بیوتکنولوژی و اصلاح نباتات، واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

doi
10.22034/saps.2021.48063.2736
چکیده

اهداف: این مقاله به منظور مطالعه صفات کمی مرتبط با عملکرد‌‌ دانه و بررسی ارتباط صفات مختلف با یکدیگر و انتخاب مهمترین صفات کمی موثر بر عملکرد دانه در هیبرید‌های ذرت انجام گرفت. مواد و روش‌ها: آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی (RCBD) با سه تکرار در دو سال زراعی 98-1396 در منطقه شیراز انجام گرفت. به منظور حذف اثرات حاشیه، نمونه گیری‌ها از دو ردیف وسط صورت پذیرفت.یافته‌ها: بر اساس تجزیه واریانس مرکب انجام گرفته در سطح احتمال 01/0 تمامی هیبرید‌ها دارای اختلاف معنی‌داری با هم بودند. همچنین اثر سال × هیبرید نیز در تمامی صفات به جز صفت قطر بلال معنی‌دار شد. بر اساس مقایسه میانگین انجام شده به روش دانکن ژنوتیپ KSC704 به عنوان هیبریدهایی با رتبه برتر شناسایی شد. بر اساس تجزیه همبستگی، صفت عملکرد دانه با صفات عرض دانه و وزن هزار دانه دارای همبستگی مثبتی بودند. همچنین نتایج نمودار همبستگی نیز همبستگی مثبتی را بین صفت عملکرد دانه با صفات طول دانه، وزن هزار دانه، ارتفاع بوته، طول بلال و تعداد ردیف در بلال نشان داد. بر اساس نمودار چندوجهی ژنوتیپ KSC705 نسبت به سایر ژنوتیپ‌ها دارای مطلوبیت بیشتری بود. نمودار رتبه‌بندی ژنوتیپ‌ها بر اساس ژنوتیپ ایده‌آل نیز هیبرید SC647 را به عنوان هیبریدی با مطلوبیت بهتر شناسایی نمود. نتیجه‌گیری: بر اساس مجموعه صفات مورد بررسی ژنوتیپ‌های KSC704 و KSC705 به عنوان هیبرید‌هایی با رتبه بهتر و ژنوتیپ‌های SC301 و SC302 به عنوان ژنوتیپ‌های نامطلوب شناسایی شدند.