مطالعه صفات مورفولوژیکی، عملکرد دانه و اجزای عملکرد توده های بالنگوی شهری در پاسخ به تیمار خاک‌ورزی در منطقه خرم آباد

نویسندگان

1 دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

2 دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

3 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لرستان

doi
10.22034/saps.2021.44133.2615
چکیده

اهداف: رشد روز افزون مصرف و ارزش بالای اقتصادی گیاه دارویی بالنگوی شهری تحقیق پیرامون کشت و کار این گیاه را ضروری میباشد. بالنگوی شهری بدلیل استفاده بهتر از بارندگی، نیاز آبی و کودی کمتر میتواند بعنوان یک گونه جدید از گیاهان دارویی در شرایط دیم باشد. مواد و روشها: آزمایش بصورت کرتهای خرد شده نواری بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در منطقه خرم آباد در سال زراعی 97-1396 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل دو روش خاکورزی (مرسوم و روش بی خاکورزی) و پنج توده بالنگوی شهری شامل (تکاب، کلیبر، کردستان (سنندج)، نظرکهریزی و جلفا) در کرتهای فرعی قرار گرفتند. یافته‌ها صفات ارتفاع بوته و تعداد دانه در فندقه تحت تأثیر روش‌های خاکورزی قرار گرفتند. عملکرد زیستی در روش بی خاکورزی و توده تکاب نسبت به خاکورزی رایج و دیگر توده‌های مورد بررسی افزایش 14/5 درصدی نشان داد. توده کلیبر دارای بیشترین ارتفاع بوته، تعداد شاخه‌های فرعی و تعداد فندقه در بوته بود. خاکورزی مرسوم بیشترین ارتفاع بوته (09/64 سانتیمتر) و تعداد فندقه در بوته (07/3 عدد) بدست آمد. بالاترین عملکردهای دانه (41/206 گرم در متر مربع) مربوط به روش خاکورزی رایج در توده کلیبر بود که اختلاف معنی‌داری با روش بدون خاکورزی در این توده مشاهده شد. وکمترین عملکرددانه نیز در روش خاکورزی رایج و توده جلفا (24/73 گرم در متر مربع) بدست آمد. نتیجه‌گیری: تیمار بدون خاکورزی جهت کاهش هزینه‌های تولید، نیروی کار و مصرف انرژی، بهینه از زمان و کاهش تردد ماشینهای کشاورزی در مزرعه قابلیت جایگزینی با سیستم خاکورزی مرسوم را دارد.