بهبود صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی سورگوم علوفه‌ای (Sorghum bicolor L.) با کابرد بیوچار و اسید سالیسیلیک در خاک آلوده به فلز سنگین سرب

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، مازندران، ایران

2 گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 گروه زراعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
10.22034/saps.2022.47384.2719
چکیده

سابقه و هدف: پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثر بیوچار و اسید سالیسیلیک بر تغییرات فیزیولوژی و بیوشیمیایی سورگوم در شرایط تنش سرب انجام شد. مواد و روش‌ها: این آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 4 تکرار به صورت گلخانه ای در سال 1398 انجام شد. تیمارهای این آزمایش شامل پنج سطح سرب (0، 400، 800، 1200 و 1600 میلی‌گرم سرب در کیلوگرم خاک از منبع نیترات سرب)، دو سطح بیوچار (عدم مصرف و مصرف بیوچار 20 گرم بیوچار به ازای هر کیلوگرم خاک) و دو سطح اسید سالیسیلیک (شامل عدم محلول‏پاشی و محلول‏پاشی‌ 2 میلی‌مولار اسید سالیسیلیک) بود. یافته‌ها: نتایج نشان داد که مصرف بیوچار و اسید سالیسیلیک به‌ترتیب باعث افزایش 25/5 و 81/4 درصدی کلروفیلa شد. بیشترین میزان کاروتنوئید در تیمار تلفیقی مصرف بیوچار و محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک به‌دست آمد. با افزایش سطوح سرب میزان فنل افزایش یافت که این افزایش در گیاهانی که با اسید سالیسیلیک محلول‌پاشی شده بودند بیشتر بود. همچنین میزان فلاونوئید تحت تأثیر مصرف بیوچار 57/10 درصد افزایش نشان داد. برهمکنش بیوچار و اسید سالیسیلیک باعث افزایش 48/88 درصدی پرولین نسبت به شاهد بود. نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق حاضر بیانگر تأثیر منفی تنش سرب بر رشد سورگوم و همچنین اثرات مثبت و معنی‌دار اسید سالیسیلیک و بیوچار بر ویژگی‌های این گیاه بود. لذا استفاده از این مواد ارزان و قابل دسترس در خاک می‌تواند یک روش مناسب و مقرون به صرفه برای کاهش آلودگی خاک بوده تا ضمن افزایش فعالیت‌های متابولیک گیاه سورگوم، مقاومت گیاه را در برابر تنش سرب بهبود بخشد.