بررسی فلسفی مفاهیم بنیادین دانش مشاوره با تأکید بر نظرات صدرالمتألهین
نویسندگان
1 استاد حوزه، مدرسه امام خمینی (ره)، تخصصی مشاوره خانواده و ازدواج، قم، ایران
2 استاد جامعة المصطفی العالمیة، دانشکده قرآن و علوم، دانشگاه المصطفی، قم، ایران
3 کارشناس ارشد قرآن و حدیث، دانشگاه امیرالمؤمنین (ع)، اصفهان، ایران
doi
10.22054/qccpc.2023.69565.2991چکیده
هدف پژوهش حاضر تبیین فلسفی مفاهیم بنیادین دانش مشاوره با استفاده از نظرات صدرالمتألهین است؛ ازاینرو با استفاده از دو روش «تحلیل محتوا» و «توصیف و تحلیل» برخی متون مشاوره و فلسفه بررسی شد؛ تا بخشی از مسائل مهم فلسفه مشاوره تبیین شود. تجزیهوتحلیل و تبیین فلسفی مفاهیم دانش مشاوره از جهاتی مهم و ضروری است؛ نخست در حوزه نظریهپردازی کاربرد دارد؛ دوم در حوزه نشر و تعلیم دانش مشاوره موردنیاز است و سوم نقش مهمی در بهکارگیری درستِ دانش مشاوره برای مشاوران ایفا میکند. ابتکار پژوهش حاضر بهرهمندی از نظرات پدیدآور مکتب حکمت متعالیه و یکی از بارزترین فیلسوفان اسلامی در تبیین برخی از مفاهیم بنیادین دانش مشاوره است. ارتباط، نخستین مفهوم اساسی در دانش مشاوره است که از منظر صدرا نتیجه و اثر حقیقتی پویا به نام «نفس» است؛ ایشان فرایند ارتباط را در ضمن شش ایستگاه تبیین میکند و به کیفیت تأثیر گذاری و تأثیرپذیری نفس میپردازد. انتخاب دومین مفهوم اساسی در دانش مشاوره و بهعنوان آخرین مرحله از فرایند اراده است. صدرا در فرایند اراده، چهار مرحله مطرح میکند: شناخت، شوق، تصمیم و میل به تحقق و حرکت اعضا و جوارح؛ سومین مفهوم اساسی در دانش مشاوره، تغییر رفتار است؛ در نظر صدرا مهمترین عامل تغییر رفتار، تغییر ایمان (نظام باورها) و مهمترین عامل تغییر ایمان، ایجاد شناختها و دانشهای اساسی در فرد و مهمترین عامل ایجاد شناخت در فرد، انجام و تکرار رفتارهای متناسب است.
