فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آفتابگردان یکی از مهمترین گیاهان دانه روغنی در جهان محسوب می‌شود که روغن آن ارزش غذایی و اقتصادی بالایی دارد. بنابراین انتخاب ژنوتیپ‌های پرمحصول در این گیاه از اهمیت بالایی برخوردار است. در این راستا تعداد یازده هیبرید جدید به همراه چهار رقم گلسا، قاسم، شمس و فرخ در ایستگاه تحقیقات کشاورزی دزفول در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در دو سال زراعی (99-1397) ارزیابی شدند. در این پژوهش برای مطالعه روابط متقابل میان صفات مختلف و انتخاب بهترین ژنوتیپ‌های آفتابگردان از روش‌های بای‌پلات ژنوتیپ × صفت (GT) و بای‌پلات ژنوتیپ × عملکرد × صفت (GYT) استفاده شد. بر اساس نمایش چندضلعی بای‌پلاتGT ، ژنوتیپ شماره 1 مطلوب‌ترین و مناسب‌ترین ژنوتیپ‌‌ برای عملکرد دانه و صفات مرتبط با عملکرد بود. نمایش برداری بای پلات GT، همبستگی بالایی بین عملکرد دانه با قطر ساقه، ارتفاع بوته، قطر طبق و تعداد دانه در طبق نشان داد. بر اساس نمایش مختصات تستر متوسط (ATC) بای‌پلات GYT، ژنوتیپ‌های شماره 1 و 6 به عنوان بهترین و ژنوتیپ‌های شماره 12 و 7 به عنوان ضعیف‌ترین ژنوتیپ‌ها از نظر کلیه ترکیبات مثبت عملکرد-صفت شناخته شدند. با توجه به نتایج، همبستگی مثبت معنی‌داری بین صفات قطر ساقه، قطر طبق، ارتفاع بوته و زودرسی در ترکیب با عملکرد دانه مشاهده شد. بنابراین به نظر می‌رسد که صفات قطر ساقه، قطر طبق، ارتفاع بوته و زودرسی می‌توانند به عنوان معیارهای مناسب برای انتخاب برای افزایش عملکرد دانه در آفتابگردان مورد استفاده قرار گیرند.