برخی تغییرات رویشی و عملکرد گونه‌های گندم با سطوح پلوئیدی مختلف تحت تنش شوری و آب مغناطیسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زراعت، گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشگده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 استاد گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 دانشیار گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشگده کشاورزی، دانشگاه تبریز

4 دانشیار گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشگده کشاورزی، دانشگاه تبر

doi
10.22034/saps.2021.46945.2704
چکیده

اهداف: شوری آب آبیاری از مهم‌ترین عوامل محدودکننده تولید گیاهان زراعی در مناطق خشک و نیمه‌خشک دنیا است. راهکارهایی برای کاهش این مشکل پیشنهاد شده‌اند که اغلب این روش‌ها بر پایه تصفیه آب و هزینه‌بر هستند. از طرفی استفاده از شیوه‌های جدید مانند آب مغناطیسی در افزایش عملکرد گیاهان زراعی مطرح می‌باشد.مواد و روش‌ها: در این راستا، به‌منظور ارزیابی خصوصیات اندام هوایی گونه‌های مختلف گندم با سطوح پلوئیدی مختلف تحت کاربرد آب مغناطیسی و تنش شوری، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1398 در مزرعه تحقیقاتی اداره باغبانی و فضای سبز دانشگاه تبریز اجرا شد. عامل اول نوع آب (معمولی و مغناطیسی)، عامل دوم شوری آب آبیاری در سه سطح صفر، 3 و 6 دسی‌زیمنس بر متر (کلرید سدیم) و عامل سوم گونه‌ها و ارقام گندم می‌باشند.یافته‌ها: میانگین شاخص کلروفیل برگ، صفات رویشی، عملکرد و اجزای عملکرد دانه گونه‌ها و ارقام گندم در شوری-های متوسط و شدید کاهش معنی‌داری پیدا کردند. مغناطیس کردن آب آبیاری موجب تعدیل اثرات منفی تنش شوری بر شاخص کلروفیل برگ، برخی صفات رویشی و عملکرد دانه گندم شد. میانگین صفات اندازه‌گیری شده برتری ارقام کوهدشت و چمران را در مقایسه با سایر گونه‌های گندم در سطوح مختلف شوری نشان داد.نتیجه‌گیری: بنابراین، بر اساس نتایج به دست آمده می‌توان عنوان کرد که پیش تیمار آب شور با میدان مغناطیسی مشخص و استفاده از ارقام مناسب مانند کوهدشت و چمران، سبب بهبود عملکرد گندم می‌شود.