ارزیابی تنوع زیستی محصولات کشاورزی در استان مازندران

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشجوی دکتری گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران.

3 آگرواکولوژی، گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل

doi
10.22034/saps.2021.48635.2757
چکیده

اهداف: این تحقیق با هدف بررسی وضعیت تنوع زیستی محصولات زراعی و باغی در استان مازندران انجام گرفت. مواد و روش‌ها: داده‌‌های مورد نیاز شامل سطح زیر کشت مهم‌ترین گیاهان زراعی و باغی در 19 شهرستان استان مازندران طی سال‌های 93-1377 توسط سالنامه آماری وزارت جهاد کشاورزی و مصاحبه حضوری با کارشناسان جهاد کشاورزی شهرستان‌ها جمع‌آوری شد. شاخص‌‌های شانون- واینر، مارگالف، منهینیک، غالبیت سیمپسون و یکنواختی گونه‌ها با استفاده از رابطه‌های مربوطه محاسبه شد.یافته‌ها: بیشترین شاخص مارگالف بین محصولات زراعی در شهرستان‌های بهشهر، رامسر و ساری، به ترتیب 30/1، 27/1 و 13/1 و کمترین آن در محمودآباد، تنکابن و نوشهر به ترتیب 35/0، 48/0 و 64/0 بدست آمد. بین محصولات باغی، بیشترین مقدار این شاخص در محمود‌آباد، چالوس و بهشهر به ترتیب 60/3، 35/3 و 25/3 و کمترین آن در تنکابن، جویبار و میان‌دورود به ترتیب 15/2، 23/2 و 61/2 مشاهده شد. همچنین بیشترین شاخص سیمپسون بین محصولات زراعی در میان‌دورود، نکا و ساری به ترتیب 76/0، 73/0 و 72/0 محاسبه شد.نتیجه‌گیری: تنوع محصولات کشاورزی استان مازندران در دوره آماری مورد بررسی، کاهش یافته است. در اغلب شهرستان‌ها بیشترین سطح زیر کشت گیاهان زراعی به برنج، گندم و جو اختصاص داشت. به نظر می‌رسد با ایجاد زیرساخت‌های مناسب و آموزش و تشویق کشاورزان به تولید محصولات متنوع کشاورزی، می‌توان زمینه استفاده از خدمات تنوع زیستی را در بوم نظام‌های کشاورزی فراهم کرد.