فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: برای بررسی برخی واکنش‌های اکوفیزیولوژیک مرتبط با محصول‌دهی ژنوتیپ‌های پاییزه گلرنگ در برابر تنش خشکی واقع شده در مراحل سبز شدن، استقرار بوته و پرشدن دانه و شناسایی ارقام متحمل به خشکی، این آزمایش انجام گردید. مواد و روش‌ها: مطالعه به‌صورت اسپلیت پلات بر پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در ایستگاه خسروشاه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی طی سال زراعی 99-1398 اجرا شد. فاکتور اصلی تنش خشکی با سه سطح بدون تنش و بروز خشکی در دوره‌های سبز شدن و استقرار بوته و پرشدن دانه و فاکتور فرعی ژنوتیپ‌های‌ پاییزه گلرنگ در پنج سطح شامل: پدیده، گل‌مهر، پرنیان، مکزیک14 و مکزیک248 بودند. یافته‌ها: وقوع تنش خشکی در مرحله پرشدن دانه‌ها باعث کاهش معنی‌دار غلظت کلروفیل، هدایت روزنه، مقدار نسبی آب برگ، عملکرد دانه و روغن و اجزای آن در ژنوتیپ‌های پاییزه گلرنگ گردید. همبستگی مثبت و معنی‌داری بین شاخص-های اکوفیزیولوژیک مذکور با همدیگر و با عملکرد دانه و روغن دیده شد. همچنین بین ژنوتیپ‌های مورد مطالعه اختلاف معنی‌داری از نظر مقادیر آنها به‌دست آمد. نتیجه‌گیری: دوره پرشدن دانه در گلرنگ پاییزه از نظر نیاز آبی بحرانی دیده شد. شاخص‌های غلظت کلروفیل، هدایت روزنه و مقدار نسبی آب برگ از توان بازتاب اثرات تنش خشکی در دوره پرشدن دانه برخوردار بوده و توانستند ژنوتیپ‌های پاییزه گلرنگ با عملکرد دانه و روغن بالا را شناسایی کنند. به‌نظر می‌رسد بتوان از این شاخص‌های اکوفیزیولوزیک برای گزینش ژنوتیپ‌های متحمل به کمبود آب واقع شده در دوره پرشدن دانه استفاده نمود.