ارزیابی عملکرد کمّی و کیفی خرفه (Portulaca oleracea L.) تحت تاثیر ورمی‌کمپوست، کودهای شمیایی و نانو در شرایط اقلیمی مختلف

نویسندگان

1 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل،ایران

2 گروه فضای سبز دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی دانشگاه سیستان وبلوچستان، زاهدان ،ایران

3 دانشجوی دکتری زراعت گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل،ایران

4 گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل،ایران

doi
10.22034/saps.2021.45830.2689
چکیده

اهداف: با توجه به اهمیت خرفه به عنوان یک گیاه مستعد پرورش در مناطق خشک و نیمه خشک این مطالعه با هدف ارزیابی جنبه تولیدی کشت خرفه تحت مدیریت سطوح مختلف ورمی‏کمپوست ودر شرایط استفاده از کود شمیایی و نانو در دو شهرستان گرگان و زاهدان اجرا شد.   مواد و روش­ها: این پژوهش به صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار انجام شد. کاربرد کود شمیایی و نانو در شش سطح شامل شاهد یا عدم کاربرد کود، نانوذره نیتروژن، فسفر و پتاسیم (به ترتیب با نسبت‏های 3 ، 2 و 2 در هزار) و مصرف کود شیمیایی نیتروژن، فسفر و پتاسیم (به ترتیب 200، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار)، به عنوان عامل اول و چهار سطح مختلف ورمی­کمپوست شامل شاهد یا عدم مصرف ورمی‏کمپوست، 5، 10، و 15 تن در هکتار به عنوان عامل دوم بود.   یافته­ها: در هر دو منطقه تولید خرفه، تاثیر تمامی تیمارهای کودی و ورمی‏کومپوست بر روی عملکرد بذر خرفه معنی‏دار بود با این وجود، میزان عملکرد بذر خرفه در منطقه گرگان نسبت به منطقه زاهدان حدود 96/36 درصد بیشتر بود. بیشترین مقدار عملکرد در هر دو منطقه گرگان و زاهدان از تیمار کاربرد نانو ذره نیتروژن همراه با مصرف 15 تن در هکتار ورمی‏کمپوست به دست آمد. کمترین شاخص برداشت بذر از تیمار بدون کاربرد کود و مصرف 15 تن ورمی‏کمپوست به صورت تنها، حاصل شد.   نتیجه­گیری: به­طور کلی نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که منطقه گرگان برای تولید خرفه مساعدتر از زاهدان بود.  بیشترین عملکرد بذر و روغن با کاربرد نانو ذره نیتروژن همراه با مصرف 15 تن در هکتار ورمی کمپوست حاصل شد.