اثر تعاملی نوآوری و کیفیت نهاد حکمرانی بر تولید ناخالص داخلی
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد دانشکده مدیریت، اقتصاد و حسابداری دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
2 کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
3 استاد گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
doi
10.22126/ipes.2025.8507.1538چکیده
با توجه به وجود شکاف قابل توجه تولید ناخالص داخلی کشورهای درحالتوسعه با کشورهای توسعهیافته، شناسایی عوامل ایجادکننده این شکاف از اهمیت ویژهای برخوردار است. ازجمله مهمترین این عوامل تفاوت در سطح نوآوری معرفی شده است. نوآوری و بهبود آن، نویدبخش بهبود رشد اقتصادی است و از سویی تلاش جهت شناسایی عوامل مؤثر بر نوآوری از پیششرطهای لازم برای طراحی سیاستهای مؤثر بر رشد اقتصادی محسوب میشود که ازجمله این عوامل ساختار اقتصادی و کیفیت نهادی است. نهادها با تقویت انگیزههای کلیدی عوامل اقتصادی بر سرمایهگذاری فیزیکی، انسانی، فناوری و سازماندهی تولید تأثیر میگذارند؛ بنابراین کیفیت نهادی را نیز میتوان بهعنوان یک عامل کلیدی و زمینهساز رشد اقتصادی مستمر و باثبات پذیرفت. درنهایت وجود کیفیت نهاد مناسب از کانال قوانین و ابزارهای اقتصادی موجب گسترش نوآوری و خلاقیت در فرایند تولید میشود. با این زمینه مطالعه حاضر با رویکرد دادههای تابلویی و روش گشتاورهای تعمیمیافته (GMM) به بررسی اثر تعاملی نوآوری و کیفیت نهادی بر تولید ناخالص داخلی کشورهای منتخب تولیدکننده علم به تفکیک کشورهای توسعهیافته و درحالتوسعه طی دوره 2011-2020 پرداخته است. نتایج نشان میدهد اثر تعاملی نوآوری و کیفیت نهادی بر تولید ناخالص داخلی هر دو گروه کشورهای منتخب توسعهیافته و منتخب درحالتوسعه مثبت و معنادار بوده اما شدت اثرگذاری آن بر تولید ناخالص داخلی در کشورهای منتخب توسعهیافته بیشتر است. همچنین اثرات متغیرهای دیگر مدل ازجمله انباشت سرمایه فیزیکی، نیروی کار و سرمایه انسانی بر تولید ناخالص داخلی در هر دو گروه از کشورهای منتخب با تفاوت در شدت اثرگذاری، مثبت و معنادار برآورد شده است.
