فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: توسعه بخش کشاورزی بدون نگرش پایداری، موجب بروز مسائل و مشکلات زیادی شده است. شاخص‌های پایداری دارای ویژگی های چند بعدی شامل ابعاد اقتصادی، زیست‌محیطی و اجتماعی هستند. در طول زمان افزایش تولید محصولات کشاورزی سبب بهره‌برداری بی‌رویه از منابع طبیعی و تخریب محیط‌زیست شده است. از این رو هدف از مطالعه حاضر سنجش پایداری کشاورزی با استفاده از شاخص ترکیبی می‌باشد.مواد و روش‌ها: برای این منظور 35 شاخص اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی برای 30 استان در نظر گرفته شد و با استفاده از روش‌های موریس، مک‌گراناهان و روش تحلیل مؤلفه‌های اصلی، پایداری کشاورزی سنجش شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که در بین استان‌های کشور، استان‌های خراسان‌رضوی، فارس، اصفهان و خوزستان در وضعیت بهتری نسبت به سایر استان‌ها قرار دارند. همچنین با بررسی شاخص‌های سازنده پایداری کشاورزی، این نتیجه حاصل شد که استان‌های خراسان‌رضوی، آذربایجان‌شرقی و اصفهان از جنبه اقتصادی، استان‌های فارس، مازندران و آذربایجان‌غربی از جنبه اجتماعی و استان‌های گیلان، خراسان‌جنوبی و چهارمحال و بختیاری از جنبه زیست‌محیطی دارای پایدارترین وضعیت می‌باشند. بعلاوه استان‌های قم، بوشهر و سیستان و بلوچستان، از جنبه های اقتصادی و اجتماعی پائین ترین جایگاه را در بین استان‌های کشور دارند و از جنبه زیست‌محیطی نیز استان‌های قزوین و بوشهر کمترین میزان پایداری را دارند. نتیجه گیری: استان‌هایی که در سطح ناپایداری قرار دارند در شاخص های اقتصادی-اجتماعی بویژه بذر، کود، استفاده از سیستم‌های نوین آبیاری و روش‌های مناسب کشاورزی ضعیف می‌باشند. بنابراین ضروری است که سرمایه‌گذاری بر روی زیرساخت‌های این شاخص‌ها به منظور ارتقا پایداری کشاورزی انجام شود.