اثر روش خاکورزی و بقایای گندم بر بهرهوری فیزیکی آب مصرفی و عملکرد ذرت دانه-ای در شهرستان دزفول
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی بیوسیستم دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مکانیزاسیون کشاورزی، گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
4 استاد گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22034/saps.2021.43900.2604چکیده
اهدافهدف از این پژوهش بررسی روشهای خاکورزی و مدیریت بقایای گندم بر شاخصهای ضریب سرعت سبز شدن، میزان بهرهوری فیزیکی مصرف آب و عملکرد ذرت دانهای در شهرستان دزفول استان خوزستان بود.مواد و روشهادر اجرای آزمایش از طرح آزمایش کرتهای خرد شده نواری در قالب بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار استفاده شد. تیمارها روشهای خاکورزی در سه سطح (خاکورزی، کم خاکورزی و بیخاکورزی) به عنوان فاکتور اصلی و مدیریت بقایای گندم (رقم چمران) در دو سطح (حفظ بقایا به صورت ایستاده و حذف تمام بقایای گیاهی از سطح خاک) به عنوان فاکتور فرعی بود.یافتههانتایج این پژوهش نشان داد که خاکورزی مرسوم در شرایط عدم وجود بقایای گندم و بیخاکورزی در شرایط وجود بقایای گندم به ترتیب با 73/3 و 96/1 درصد، بیشترین و کمترین ضریب سرعت سبز شدن را نشان دادند. خاکورزی مرسوم در شرایط عدم وجود بقایا با میانگین 10230 و بیخاکورزی در شرایط وجود بقایا با میانگین 6341 مترمکعب در هکتار به ترتیب بیشترین و کمترین میزان مصرف آب در هکتار به خود اختصاص دادند (p≤0.01). بیشترین عملکرد دانه ذرت (64/7647 کیلوگرم در هکتار) در سامانهی کمخاکورزی و حفظ بقایا حاصل شد که نسبت به سامانهی بیخاکورزی منجر به افزایش 34 درصدی عملکرد محصول شد.نتیجهگیریاستفاده از سیستمهای خاکورزی حفاظتی همراه با حفظ بقایا در سطح خاک، افزایش ذخیره رطوبت، کاهش مصرف آب آبیاری، افزایش ماده آلی و حاصلخیزی خاک و صرفهجویی در نیروی کارگری و زمان صرف شده جهت عملیات خاکورزی میتواند الگوی مناسبی برای کاشت ذرت دانهای باشد.