تاثیر نانو ذرات اکسید روی (ZnO) بر ویژگی‌های جوانه زنی، بیوشیمیایی و فراساختار سلولی گیاه کرچک (L. communisRicinus)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دامغان، دانشکده علوم، گروه زیست شناسی، دامغان، ایران، کدپستی: 3671639998

2 دانشگاه فنی و حرفه ای، دانشکده فنی دکتر شریعتی، تهران ، ایران، کدپستی1891816851

3 دانشگاه مشهد، دانشکده علوم، گروه زیست شناسی، مشهد، ایران، کدپستی: 41391735

4 دانشگاه مرودشت، دانشکده علوم، گروه زیست شناسی، مرودشت، ایران، کدپستی: 33386849

doi
10.52547/JCT.8.2.151
چکیده

هدف: این تحقیق به‏منظور مطالعه تاثیر غلظت‌های مختلف نانوذرات اکسید روی بر جوانه زنی، مقدار رنگیزه‌های فتوسنتزی، محتوای قند و بررسی فراساختار برگ گیاه کرچک بودمواد و روش‌ها: آزمایش در شرایط کشت گلخانه به صورت کاملا تصادفی با 3 تکرار طراحی شد. گیاهان در معرض غلظت‌های مختلف (صفر، 500،100،10  و1000میلی گرم بر لیتر) نانو ذرات اکسید روی قرار گرفتند. ویژگی‌های فراساختاری برگ توسط میکروسکوپ الکترونی  TEM در تیمار 1000میلی گرم بر لیتر مطالعه شد.نتایج: تیمار گیاه با نانواکسید روی در غلظت10 میلی گرم برلیتر سبب افزایش و در غلظت بالاتر از 10 میلی گرم برلیتر به‏طور معنی‏داری سبب کاهش در سرعت و درصد جوانه زنی، طول ریشه‌چه ،ساقه چه و میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی شد. میزان قندهای محلول در برگ با افزایش غلظت نانو ذرات افزایش معنی‏داری پیدا کرد. تصاویر میکروسکوپ الکترونی TEM، تجمع نانو ذرات اکسید روی و از هم پاشیدگی دیواره و غشا سلولی و همچنین بد شکلی و کاهش تعداد کلروپلاست‌ها را در تیمار 1000میلی گرم برلیتر در مقایسه با شاهد نشان داد.نتیجه‌گیری: با کاربرد غلظت‌های فزاینده نانو ذره اکسید روی یک تنش اکسیداتیو در گیاه کرچک بروز می‌کند که به‏دنبال آن پارامترهای جوانه زنی و میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی درآن کاهش یافته و آسیب‌های فراساختاری در سلول‌های برگ آن ایجاد می‌شود و گیاه در پاسخ به این تنش میزان قند خود را نیز افزایش می‌دهد.