تبیینی بر رابطة کاربران در فیسبوک و سرمایة اجتماعی پیوندبخش
نویسندگان
1 استاد گروه ارتباطات، دانشکدة علوم اجتماعی دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکترای جامعهشناسی، دانشگاه پیامنورتهران
3 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشکدة علوم اجتماعی و اقتصادی دانشگاه پیامنور
doi
10.22059/jisr.2013.50429چکیده
این مقاله با استفاده از روشهای ترکیبی پیمایش و گروه کانون به مطالعة سرمایة اجتماعی کاربران فیسبوک در ایران پرداخته است. این مقاله سعی دارد به این پرسش پاسخ دهد که آیا سرمایة اجتماعی حاصل از روابط کاربران با حلقة آشنایان در فیسبوک در روابط اجتماعی افراد در فضای واقعی جامعة ایران نیز بازتاب دارد؟ قرار است در اینجا نظریههای فوکویاما، کلمن، پوتنامرا به شکل ترکیبی طرح شود و با دادههای تجربی کارایی این ترکیب را بسنجیم. سپس، با کاربرد روش استدلال قیاسی، فرضیة مفید بودن سرمایة اجتماعی حاصل از روابط کاربران فیسبوک با حلقة آشنایان برای جامعه را به آزمون بگذاریم. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامة آنلاین و آفلاین و حجم نمونه 2437 نفر بوده است. فیسبوک از لحاظ ساختاری امکان تشکیل شبکههای متداخل فوکویاما و بستگی کلمن را دارد. سازوکار تشکیل لایهها سبب میشود تشکیل پیوندهای ضعیف، تسهیلشده و دامنة روابط اجتماعی افراد گسترش یابد. در این مقاله سرمایة اجتماعی اگر روابط احساسی و قوی را تقویت کند از نوع پیوندمدار است و اگر روابط ضعیف را استحکام بخشد از نوع سرمایة اجتماعی پیوندبخش است. ادعای ما این است که با افزایش شدت استفادة کاربران از فیسبوک، سرمایة اجتماعی پیوندبخش نیز افزایش مییابد. نتایج پیمایشهای ما این ادعا را اثبات میکند؛ بدین معنا که فیسبوک به لحاظ ساختاری تشکیل و تقویت پیوندهای سست را تسهیل کرده است.