فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: اهمیت و ضرورت برنامه‌ریزی در الگوی کشت دیم هر منطقه را می‌توان ناشی از لزوم استفاده بهینه از میزان بارندگی و ارائه راه‌کارهایی جهت افزایش راندمان تولید در اراضی دیم دانست. این مطالعه با هدف حسابداری ردپای آب برای تعیین الگوی کشت بهینه اراضی دیم شهرستان‌های قائنات و زیر کوه اجرا گردید.مواد و روش‌ها: در این مقاله الگوی کشت مناسب محصولات زراعی دیم با استفاده از برنامه‌ریزی غیرخطی چندهدفه با هدف کاهش ردپای آب سبز و خاکستری در کنار حداکثرسازی سودخالص، در شهرستان های زیرکوه و قائنات بررسی شد. داده‌های مطالعه در سال زراعی 1398-1397 به روش تحقیق پیمایشی و مطالعات اسنادی از پایگاه‌های اطلاعاتی و ایستگاه‌های هواشناسی منطقه جمع‌آوری شد. نتایج: نتایج نشان داد که الگوی کشت بهینه با حفظ درآمد کنونی کشاورزان منطقه، ردپای آب سبز را به میزان 1898384 متر مکعب بر تن و ردپای آب آبی را به میزان 249886 متر مکعب بر تن نسبت به الگوی کشت رایج در منطقه کاهش داد. هم‌چنین نتایج نشان داد که با کاهش میزان ردپای آب سبز در الگوی کشت میزان ردپای آب اقتصادی در بوم نظام‌های زراعی دیم کاهش می‌یابد. در مجموع جهت نیل به اهداف اقتصادی و کاهش ردپای آب ذکر شده در این مطالعه در قالب برنامه‌ریزی چند هدفه کاهش 121 و 58 هکتاری سطح زیر کشت نسبت به الگوی جاری در قائنات و زیرکوه اجتناب ناپذیر است.