سنجش بهره وری انرژی، انتشار گاز های گلخانه ای، پتانسیل گرمایش جهانی و شاخص پایداری بوم نظام های گندم و کلزا در خرمشهر

نویسندگان

1 گروه مهندسی ماشین‌های کشاورزی و مکانیزاسیون، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

2 هیات علمی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان

3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

doi
10.22034/saps.2021.44507.2634
چکیده

این مطالعه برای بررسی کارایی مصرف انرژی، انتشار گازهای گلخانه‌ای و ارزیابی پایداری در مزارع گندم و کلزا شهرستان خرمشهرانجام‌شد.برای ارزیابی شاخص های انرژی، داده‌ها به روش پرسشنامه و پایش مستمر در 60 مزرعه گندم و 57 مزرعه کلزای خرمشهر و در سال زراعی 98-1397 جمع آوری گردید. نتایج نشان داد که میزان انرژی ورودی در یک هکتار مزارع گندم و کلزا مورد مطالعه 41810 و 33517 مگاژول بود که بیشترین تاثیر را نهاده‌های الکتریسیته، کود نیتروژن و سوخت به خود اختصاص دادند. از این مقدار به‌ترتیب 22606 و 19434 مگاژول بر هکتار انرژی مستقیم و 19204 و 14083 مگاژول بر هکتار انرژی غیرمستقیم مربوط به گندم و کلزا بود. همچنین میزان انرژی ورودی تجدیدپذیر گندم و کلزا به‌ترتیب 5546 و 314 مگاژول برهکتار و تجدید ناپذیر به‌ترتیب 36263 و 33202 مگاژول بر هکتار به‌دست آمد. کارائی مصرف انرژی برای گندم 32/1و کلزا 15/2 به‌دست آمد. میزان انتشار گازهای گلخانه-ای در یک هکتار مزارع گندم و کلزا شهرستان به‌ترتیب 5/1438 و 1466 کیلوگرم معادل دی‌اکسیدکربن در هکتار و پتانسیل گرمایش جهانی به‌ترتیب 18223 و 2238 تن دی‌اکسیدکربن محاسبه گردید. در این مطالعه شاخص پایداری براساس میزان کربن ورودی و خروجی در گندم 45/2 و در کلزا 17/1 بود.نتایج نشان‌داد که در بوم سامانه‌های گندم و کلزای خرمشهر، مدیریت انرژی برای استفاده کارآمد و پایدار انرژی مهم و تأثیرگذار است. در این راستا بهینه‌سازی مصرف انرژی و کاهش هزینه‌های مصرف انـرژی به منظور حفظ سلامت محیط زیست ضروری می‌باشد.