فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اهداف: این مطالعه به بررسی وضعیت پایداری حوضه در حالت پایه و تغییر اقلیم پرداخته و سپس اثرات سناریوهای مدیریت منابع آب از جمله کاهش سهم آب بخش کشاورزی، افزایش راندمان آبیاری و افزایش قیمت آب آبیاری بر شاخص‌های پایداری مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. مواد و روش‌ها: از یک مدل هیدرو-اقتصادی برای ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر متغیرهای هیدرولوژیکی و اقتصادی استفاده شد. مدل‌سازی رفتار هیدرولوژیک حوضه با استفاده از WEAP-MABIA و رفتار اقتصادی کشاورزان با استفاده از الگوی برنامه‌ریزی درجه دوم توأم با ریسک صورت گرفت. برای شبیه‌سازی تغییر اقلیم از مدل ریزمقیاس-سازی LAER-WG تحت سناریوهای انتشار A2، B1 و A1B طی دوره 2050-2020 استفاده شد. شاخص پایداری با استفاده از معیارهای عملکرد اطمینان‌پذیری، برگشت‌پذیری و آسیب‌پذیری و همچنین شاخص کمبود آب آبیاری مورد تحلیل قرار گرفت.یافته‌ها: بررسی شاخص‌های پایداری در وضعیت فعلی حاکی از ناپایداری منابع آبی بوده و در اثر تغییر اقلیم شرایط وخیم‌تری را تجربه خواهد کرد، به طوری که از 86/0 در حالت پایه به 72/0 تحت سناریوی انتشار A2 می‌رسد. با اعمال سناریوهای مدیریتی، میزان شاخص‌های پایداری نسبت به تغییر اقلیم بهبود یافته و بیشترین افزایش مربوط به سناریوی افزایش راندمان آبیاری می‌باشد. در این سناریو میانگین شاخص پایداری کشاورزی نسبت به تغییر اقلیم 1/11 درصد افزایش و شاخص کمبود آب آبیاری 6/26 درصد کاهش می‌یابد که حاکی از بهبود وضعیت پایداری منطقه است. نتیجه‌گیری: با توجه به اثربخشی بهتر سناریو افزایش راندمان آب آبیاری، بالا بردن بازده آب کشاورزی از طریق بهره‌گیری از روش‌های مدرن و تغییر تکنولوژی آبیاری توصیه می‌گردد.