عوامل مؤثر بر امنیت غذایی خانوارهای کشاورزان در واحدهای بهرهبرداری کوچکمقیاس استان همدان با تأکید بر تأثیر تابآوری
نویسندگان
1 گروه برنامهریزی و توسعه کشاورزی، موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
4 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
5 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
6 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22059/jhgr.2024.369816.1008658چکیده
با توجه به روند رشد جمعیت در اکثر جوامع، از جمله ایران، تقاضا برای مواد غذایی در حال افزایش است. تأمین امنیت غذایی در چنین شرایطی مستلزم بهبود زنجیره تأمین غذا از مزرعه تا سفره است. در سالهای اخیر، پدیده تغییرات اقلیمی، سامانههای تولید غذا را با چالشهایی مانند خشکسالی مواجه کرده است. یکی از راهکارهای سازگاری با این تغییرات، بهبود تابآوری واحدهای بهرهبرداری کشاورزی است که میتواند به بهبود امنیت غذایی خانوارهای کشاورزی و سایر بخشهای جامعه منجر شود. این مطالعه با هدف بررسی عوامل مؤثر بر امنیت غذایی خانوارهای کشاورزان در واحدهای بهرهبرداری کوچکمقیاس (زیر ۱۰ هکتار) استان همدان و با تأکید بر بررسی تأثیر تابآوری انجام شد. جامعه آماری شامل ۳۰۰ خانوار کشاورز بود که با استفاده از فرمول کوکران محاسبه و به روش نمونهگیری خوشهای در دو مرحله انتخاب شدند. دادهها از طریق پرسشنامههای محقق ساخته جمعآوری و اعتبار ابزار تحقیق توسط اعضای هیئتعلمی گروه مدیریت و توسعه کشاورزی دانشگاه تهران و تعدادی از متخصصان کشاورزی تأیید شد. پایایی ابزار نیز با ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی بررسی گردید. تحلیل دادهها با نرمافزارهای SMART PLS3 و SPSSwin25 نشان داد که امنیت غذایی بیشترین تأثیر را از مشارکت اجتماعی، استفاده از فناوریهای جدید و تابآوری واحدهای بهرهبرداری پذیرفته است. بر این اساس، پیشنهاد میشود از روشهای زراعی-اکولوژیکی مانند کشت مخلوط و مالچ پاشی برای افزایش تابآوری و تقویت امنیت غذایی استفاده شود. همچنین، سازمانهای مرتبط با تشویق به تشکیل گروههای همکاری و افزایش مشارکت اجتماعی، میتوانند به بهبود توانمندیهای اجتماعی و امنیت غذایی خانوارها کمک کنند.