نافرمانی مدنی منابع انسانی در سازمان‌های دولتی

نویسندگان

1 استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم آباد

2 دکتری مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان ، خرم آباد، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

4 دکتری مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان ، خرم آباد، ایران

doi
10.22054/jmsd.2025.87212.4674
چکیده

این پژوهش، از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-پیمایشی است. جامعه آماری شامل مدیران ارشد و مدیران منابع انسانی سازمان‌های دولتی بوده و نمونه‌ای 20 نفره به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده است. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل مصاحبه (در بخش کیفی) و پرسشنامه (در بخش کمی) بوده که روایی و پایایی آن‌ها با استفاده از روش‌های محتوایی، نظری، و نیز از طریق سنجش پایایی درون‌کدگذار و میان‌کدگذار، مورد تأیید قرار گرفته است. داده‌های کیفی با استفاده از روش تحلیل محتوا و نرم‌افزار Maxqda و داده‌های کمی با روش ISM تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش، ابعاد و مؤلفه‌های اثرگذار بر نافرمانی مدنی منابع انسانی را در چهار حوزه اصلی شناسایی کرده است: بسترهای شکل‌گیری، عوامل مداخله‌گر، ابعاد و پیامدهای نافرمانی مدنی منابع انسانی. نتایج نشان می‌دهند که پیاده‌سازی نافرمانی مدنی در منابع انسانی می‌تواند منجر به افزایش خودکارآمدی کارکنان، تشدید سرخوردگی، کاهش بهینه‌سازی سازمانی و افزایش نرخ ترک خدمت شود.