بررسی مدل عِلّی گرایش به رفتار پرخطر نوجوانان بر اساس باورهای فراشناختی و سبک‏های هویت با میانجی‌گری افکار منفی تکرار شونده و تاب‌آوری

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان سنجی دانشگاه علامه طباطبائی

2 استادیار گروه روان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

3 دانشجوی دکتری مشاره دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز

4 دانشیار گروه مشاوره دانشگاه خوارزمی

doi
10.22054/qccpc.2021.57166.2589
چکیده

هدف: شیوع رفتارهای پرخطر در جوامع یکی از موارد جدی تهدید‌کننده سلامت است. بنابراین، هدف از این پژوهش بررسی مدل عِلّی گرایش به رفتار پرخطر نوجوانان بر اساس باورهای فراشناختی و سبک‏های هویت با میانجیگری افکار منفی تکرار شونده و تاب‏آوری بود. روش شناسی: روش پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانش‏آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر کرج بودند. 360 نفر از این‏ افراد بر اساس دیدگاه کلاین و به شیوه نمونه‏گیری دسترس انتخاب‌ شدند. نمونه پژوهش به مقیاس‌های خطرپذیری نوجوانان ایرانیِ زاده محمدی، احمد‌آبادی و حیدری، باورهای فراشناختیِ کارترایت-هاتون و ولز، سبک‌های هویتِ برزونسکی و همکاران ، افکار تکرار شوندهِ مک‌اوی، مولدز و ماهونی(2014) و تاب‌آوریِ کانر و دیویدسون(2003) پاسخ دادند. یافته‏ها: نتایج نشان داد که بین باورهای فراشناختی و سبک هویت هنجاری، هویت سردرگم-اجتنابی و افکار منفی تکرار شونده با گرایش به رفتار پرخطر نوجوانان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین یافته‌ها نشان داد که بین هویت اطلاعاتی، تعهد هویت، تاب‌آوری با گرایش به رفتار پرخطر نوجوانان رابطه منفی و معناداری وجود دارد. افزون بر این، نتایج مدل‌یابی علّی معادلات ساختاری نشان داد که باورهای فراشناختی و سبک‏های هویت به طور مستقیم و غیرمستقیم با میانجیگری افکار منفی تکرار شونده و تاب‌آوری با گرایش به رفتار پرخطر رابطه دارند. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش افکار منفی تکرار شونده و تاب‌آوری می‌توانند در رابطه بین باورهای فراشناختی و سبک‏های هویت با گرایش به رفتار پرخطر نقش میانجی داشته باشند.