فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده اهداف: این مطالعه به‌منظور بررسی عملکرد و کیفیت علوفه در سری‌های افزایشی و جایگزینی کشت مخلوط سورگوم و شبدر برسیم انجام شد.   موادوروش‌ها:آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج طی دو سال زراعی (1395 و 1396) اجرا شد. نظام‌های کشت شامل سری‌های جایگزینی (75 درصد سورگوم + 25 درصد شبدر، 50 درصد سورگوم + 50 درصد شبدر و 25 درصد سورگوم + 75 درصد شبدر)، سری‌های افزایشی (100 درصد سورگوم + 50 درصد شبدر، 50 درصد سورگوم + 100 درصد شبدر و 100 درصد سورگوم + 100 درصد شبدر) و کشت خالص سورگوم و شبدر بودند.   یافته‌ها: بیشترین و کمترین عملکرد علوفه به­ترتیب از نظام‌های کشت مخلوط 100 درصد شبدر + 100 درصد سورگوم و کشت‌خالص شبدر به‌دست آمد. علاوه بر این، بیشترین محتوی پروتئین قابل هضم (48/11 درصد)، پروتئین قابل متابولیسم (03/8 درصد)، انرژی  قابل هضم (77/2 مگاکالری در کیلوگرم ماده خشک) و کیفیت نسبی علوفه (74/122 درصد) در کشت خالص شبدر حاصل شد. همچنین حداکثر عملکرد پروتئین  قابل هضم، پروتئین قابل متابولیسم (به‌ترتیب 1956 و 1369 کیلوگرم در هکتار) و بالاترین تولید انرژی برای شیردهی (92/3 مگاکالری در مترمربع) در سری افزایشی 100 درصد شبدر + 100 درصد سورگوم به‌دست آمد. در بین سری‌های افزایشی، تنها نظام کشت مخلوط 50 درصد سورگوم + 100 درصد شبدر توانست کیفیت نسبی علوفه قابل‌قبولی تولید کند.   نتیجه‌گیری: با در نظر گرفتن کمیت و کیفیت علوفه تولیدی، نظام کشت مخلوط 50 درصد سورگوم + 100 درصد شبدر (با عملکرد علوفه خشک 28/24 تن در هکتار و کیفیت نسبی علوفه 04/91 درصد) به‌عنوان تیمار برتر معرفی می‌شود. به‌طورکلی نظام‌های کشت مخلوط افزایشی سورگوم و شبدر برسیم، سبب افزایش عملکرد کمی و کیفی علوفه شدند و می­توانند جایگزین مناسبی برای نظام‌های کشت خالص این گیاهان باشند.