بررسی تأثیرسان‌همپ (Crotalaria juncea) و چاودار (Secale cereal L.) بر بازدارندگی علف‌های هرز و عملکرد کلم قمری (Brassica oleracea var. gongylodes)

نویسندگان

1 آگروتکنولوژی- علوم علف های هرز، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

4 گروه علوم خاک و فیزیولوژی، دانشکده کشاورزی استاک بریج، دانشگاه ماساچوست ، ماساچوست، آمریکا

doi
10.22034/saps.2021.13090
چکیده

اهداف: استفاده از گیاهان پوششی برای کنترل علف­های هرز یک جایگزین سازگار با محیط زیست برای روش­های متداول شیمیایی و مکانیکی است. کلم قمری یک محصول فصل خنک مقاوم است که می­توان آن را در اوایل بهار کشت کرد. این محصول در اروپا و مناطق دیگر به عنوان ماده اصلی سلامتی در رژیم­های غذایی انسان شناخته شده است. هدف از مطالعه حاضر بررسی اثربخشی استفاده از گیاهان پوششی سان­همپ و چاودار به­صورت تک­کشتی یا مخلوط در کنترل علف­های هرز و بهبود عملکرد کلم قمری بود.   مواد و روش­ها: یک مطالعه مزرعه­ای دو ساله انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل تک­کشتی چاودار (Secale cereal L.)، سان­همپ (Crotalaria juncea)، کشت مخلوط آن­ها و شاهد بدون گیاه پوششی بود.   یافته­ها: زیست­توده گیاهان پوششی در فصول اول و دوم رشد به­ترتیب 7/379 و 9/473 گرم در مترمربع بود. به­طور متوسط طی دو سال، وزن خشک علف­های­هرز در تک­کشتی چاودار، تک­کشتی سان­همپ و کشت مخلوط به­ترتیب 6/52، 5/42 و 4/45 درصد کاهش یافت. تک­کشتی چاودار در سرکوب علف­های­هرز غالب مؤثرتر بود. چاودار سلمه­تره، تاج خروس و خردل­وحشی را به­ترتیب حدود 44، 60 و 52 درصد کاهش داد. به­طور متوسط، استفاده از گیاهان پوششی عملکرد کلم قمری را 30 درصد بهبود داد. سان­همپ و پس از آن کشت مخلوط گیاهان پوششی در بهبود عملکرد کلم قمری مؤثرتر بودند.  نتیجه­گیری: گیاهان پوششی مزایای اکولوژیکی زیادی را به همراه دارند. هنگامی که سرکوب علف­های هرز هدف اصلی کشت گیاهان پوششی باشد، چاودار با رشد سریع و سیستم ریشه گسترده کارآمدتر است. با این حال، بقولات یا مخلوط بقولات و غلات در بهبود عملکرد محصول مؤثرتر هستند.