تأثیر نانوذره اکسید روی بر برخی ویژگیهای بیوشیمیایی و مورفولوژیکی گندم در شرایط خشکی
نویسندگان
1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
4 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22034/saps.2021.13106چکیده
چکیده اهداف: هدف از این پژوهش بررسی برخی ویژگیهای بیوشیمیایی و مورفولوژیکی و امکان تخفیف اثرات تنش خشکی توسط محلولپاشی نانواکسید روی بر عملکرد گندم است. مواد و روشها: آزمایشی در سال 97-1396 بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی انجام گرفت. فاکتور اول تنش خشکی در سه سطح (35 ، 60 و 85 درصد ظرفیت زراعی مزرعه)، فاکتور دوم ارقام گندم (میهن، حیدری، سایسونز و گاسگوژن) و فاکتور سوم شامل محلولپاشی با نانوذره اکسید روی با غلظتهای (صفر، 5/0 و یک گرم در لیتر) در نظر گرفته شد. محلولپاشی در مرحله سه برگچهای صورت گرفت و سه روز پس از محلولپاشی، تنش خشکی بر اساس ظرفیت زراعی مزرعه اعمال شد و ده روز بعد از تنش، نمونهبرداری انجام گرفت. یافتهها: تحت تیمار نانواکسید روی میزان پروتئین محلول، قند محلول، پرولین، ارتفاع بوته و وزن دانه افزایش یافت. با افزایش شدت تنش خشکی میزان پروتئین کاهش یافته اما میزان پرولین و قند محلول افزایش نشان داد. همچنین تنش موجب کاهش معنیدار ارتفاع بوته، وزن خشک و تر ریشه و نیز عملکرد دانه شد. محلولپاشی با نانواکسید روی در تعدیل و تخفیف اثرات تنش خشکی در ارقام میهن و حیدری معنیداری بود و موجب افزایش سازوکارهای دفاعی گیاه در مقابله با تاثیرات مخرب تنش خشکی شد. نتیجهگیری: بهطور کلی تغذیه برگی نانواکسید روی در غلظت 5/0 گرم بر لیتر میتواند منجر به ایجاد تحمل گیاه گندم، در برابر تنش خشکی شود.